(Armaghan-e-Hijaz-Farsi-48) Huzoor-e-Alam-e-Insani 4: Mera Yaad Ast Azd Anaye Afrang… ( مرا یاد است از دانائے افرنگ )

Mara yaad ast az danaye Afrang 

Basa raaz-e ke az bood o adam guft 

مرا یاد است از دانائے افرنگ 

بسا رازے کہ از بود و عدم گفت

I remember well the philosopher of the West and 

The many secrets he revealed regarding existence and non-existence. 

Walaykin ba tu goyam een do harfay 

Ke ba man peer mard-e az Ajam guft

ولیکن با تو گویم این دو حرفے 

کہ با من پیر مردے از عجم گفت

However, I wish to share with you these two words of wisdom 

that was told to me by an elderly wise man of the East.

Ala ay kushta-e-namahram-e chand 

Khareedi az paye yak dil gham-e chand 

الا اے کشتۂ نامحرمے چند 

خریدی از پے یک دل غمے چند

Beware, O you who have been misled by those ignorant of the Truth! 

For the sake of one heart, you have purchased a multitude of sorrows and doubts. 

Zi tawilat-e-mullayan nakotar 

Nishistan ba khud-agahe dam-e chand

ز تاویلاتِ مُلایاں نکوتر 

نشستن با خود آگاھے دمے چند

It is far better than the convoluted interpretations of the formal 

clerics to sit for a few moments in the company of one who is self-aware.

Full Explanation in Urdu and Roman Urdu

Urdu

 اقبال فرماتے ہیں کہ میں نے مغرب کے بڑے بڑے فلسفیوں اور دانشوروں کا مطالعہ کیا ہے اور مجھے ان کے وہ تمام نظریات اور باریکیاں یاد ہیں جو انہوں نے کائنات کی حقیقت، زندگی کی ہستی اور موت (وجود و عدم) کے بارے میں بیان کیں۔ ان کی باتیں علم سے تو بھری ہیں لیکن روح کی پیاس نہیں بجھاتیں۔ اس لیے اے مخاطب! میں تجھے وہ خاص نچوڑ بتانا چاہتا ہوں جو مغرب کے پیچیدہ فلسفوں کے بجائے مشرق کے ایک درویش صفت بوڑھے نے مجھے بتایا تھا۔ یہ وہ سادہ سی حقیقت ہے جو زندگی کا اصل رخ بدل دیتی ہے۔

Roman Urdu

Iqbal farmate hain ke mein ne maghrib ke bare bare falsafiyon aur danishwaro ka mutala kiya hai aur mujhe un ke wo tamam nazriyat aur barikiya yaad hain jo unho ne kainat ki haqiqat, zindagi ki hasti aur maut (wujood o adam) ke bare mein bayan kien. Un ki baatein ilm se to bhari hain lekin rooh ki pyaas nahi bujhati. Is liye ay mukhatib! mein tujhe wo khas nichorr batana chahta hoon jo maghrib ke pechida falsafon ke bajaye mashriq ke ek darvesh sifat burhay ne mujhe bataya tha. Ye wo sada si haqiqat hai jo zindagi ka asal rukh badal deti hai.

Urdu

 خبردار! اے وہ شخص جو چند ایسے لوگوں کے نظریات کا شکار ہو گیا ہے جو خود حقیقتِ زندگی سے ناواقف ہیں۔ تو نے اپنے اس ایک چھوٹے سے دل میں مغرب کے فلسفیوں اور حقیقت سے بے خبر لوگوں کی باتوں میں آ کر بے شمار شکوک و شبہات اور پریشانیاں پال لی ہیں۔ اقبال مشورہ دیتے ہیں کہ ان رسمی مذہبی عالموں اور ملاؤں کی لمبی چوڑی اور پیچیدہ بحثوں میں پڑنے سے کہیں بہتر یہ ہے کہ تو کسی ایسے مردِ کامل یا اللہ والے کی صحبت میں چند لمحے گزار لے جو اپنی “خودی” سے آگاہ ہو۔ ایک صاحبِ بصیرت کی مختصر سی صحبت تیرے تمام ذہنی الجھاؤ ختم کر دے گی جو کتابی علم اور بحثیں کبھی نہیں کر سکتیں۔

Roman Urdu

Khabardar! Ay wo shakhs jo chand aise logon ke nazriyat ka shikar ho gaya hai jo khud haqiqat-e-zindagi se nawaqif hain. Tu ne apne is ek chote se dil mein maghrib ke falsafiyon aur haqiqat se be-khabar logon ki baaton mein aa kar beshumar shukook o shubhat aur pareshaniya paal li hain. Iqbal mashwara dete hain ke in rasmi mazhabi aalimon aur mullan ki lambi chori aur pechida bahson mein parne se kahin behtar ye hai ke tu kisi aise mard-e-kamil ya Allah walay ki suhbat mein chand lamhe guzar le jo apni “Khudi” se agah ho. Ek sahib-e-basirat ki mukhtasar si suhbat tere tamam zehni uljhao khatam kar de gi jo kitabi ilm aur bahsein kabhi nahi kar sakti.

Share your love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *