یک زماں با رفتگاں صحبت گزیں صنعتِ آزاد مرداں ہم ببییں خیز و کارِ ایبک و سوری نگر وانما چشمے اگر داری جگر خویش را از خوں بروں آوردہ اند ایں چنیں خود را تماشا کردہ اند سنگہا با سنگہا…
در غلامی عشق و مذہب را فراق ماکیانِ زندگانی بے مذاق عاشقی؟ توحید را بر دل زدن وانگہ خود را بہرِ مشکل زدن در غلامی عشق جز گفتار نیست کارِ ما گفتارِ ما را یار نیست کاروانِ شوق بے ذوقِ…
ہمچناں دیدم فنِ صورتگری — نے براہیمی درونے آزری راہبے در حلقہ دامِ ہوس — دلبرے باطائرے اندر قفس خسرو پے پیشِ فقیرے خرقہ پوش — مردِ کوہستانی ہیزم بدوش ناز نینے در رہِ بت خانہ — جو گئیک در…
Part 1: The Music of the Slaves (غلاموں کی موسیقی) در بیانِ فنونِ لطیفہ غلامانہ — موسیقی مرگہا اندر فنونِ بندگی — من چہ گویم از فسوںِ بندگی نغمہ او خالی از نارِ حیات — ہمچو سیلے افتد بدیوارِ حیات…
گفت بازداں مہِ گیتی فروز تابِ من شب را کند مانندِ روز یاد ایّامے کہ بے لیل و نہار خفتہ بودم در ضمیرِ روزگار کو کبرے اندر سوادِ من نبود گردشے اندر نہادِ من نبود نے زنورم دشت و در…
حصہ اول: خودی کی بیداری اور تسخیرِ کائنات تو شمشیری زکامِ خود بروں آ بروں آ از نیامِ خود بروں آ نقاب از ممکناتِ خویش برگیر مہ و خورشید و انجم را بہ برگیر شبِ خود روشن از نورِ یقیں…
حصہ اول: فنا اور گردشِ ایام فنا را بادہ ہر جام کردند چہ بیدردانہ اورا عام کردند تماشا گاہِ مرگِ ناگہاں را جہانِ ماہ و انجم نام کردند بافسونِ نگاہے رام کردند اگر یک ذرہ اش خوب رم آموخت قرار…
که شد بر سر وحدت واقف آخر ؟ شناسای چه آمد عارف آخر ؟ جہانِ تہِ گردوں دلپذیر است ولیکن مہر و ماہش زود میر است آفتابے کواکب را کفن دوخت ماہتابے کہ از بیمِ شب افروخت دگرگوں می شود…
کدامین نکتہ را نطق است انا الحق؟ چہ گوئی ہرزہ بود آں رمزِ مطلق؟ من از رمزِ انا الحق با تو گویم دگر با ہند و با ایران راز گویم در حلقۂ دیر این سخن گفت حیات از خود فریب…
چوں از خود گردِ مجبوری فشاںد جہاںِ خویش را چوں ناقہ رانْد نگردد آسماں بے رخصتِ او نہ تابد اختری بے شفقتِ او کند بے پردہ روزے مضمرش را بچشمِ خویش بیند جوہرش را قطارِ نوریاں در رہگذار است کہ…
چِہ جُزو اَسْت آنکہ اَو اَز کُل فُزُون اَسْت؟ طَرِیقِ جُستَنِ آن جُزو چُون اَسْت؟ Roman Urdu Translation Cha juzv ast aankay oo az kull fuzoon ast? Tareeq-e-justan-e-aan juzv choon ast? English Translation What is that part which is greater…
کہ مَن باشَم مَرا اَز “مَن” خَبَر کُن چِہ مَعنی دارَد “اَندر خُود سَفَر کُن”؟ Roman Urdu Translation Ki man basham mara az “man” khabar kun, Cha ma’ani darad “andar khud safar kun”? English Translation Who am I? Inform me…
سوال (4): قدیم و محدث کی حقیقت قدیم و محدث از ہم چوں جدا شد؟ کہ ایں عالم شد آں دیگر خدا شد اگر معروف و عارف ذاتِ پاک است چہ سودا در سرِ ایں مشتِ خاک است؟ Roman Urdu…
سوال (3): وصالِ ممکن و واجب وصالِ ممکن و واجب بہم چیست؟ حدیثِ قرب و بعد و بیش و کم چیست؟ Roman Urdu Wisal-e-mumkin o wajib baham cheest Hadees-e-qurb o ba’ad o besh o kam cheest تفصیلی اردو ترجمہ ممکن…
سوال (2): علم کا ساحل اور حقیقت کا سمندر چہ بحر است ایں کہ علمش ساحل آمد؟ ز قعرِ او چہ گوہر حاصل آمد؟ Roman Urdu Che behar ast een keh ilm-ash sahil amad Zi qa’r-e-o che gohar hasil amad…
سوال (1): تفکر کی حقیقت نخست از فکرِ خویشم در تحیّر چہ چیز است آنکہ گویندش تفکّر؟ محمد امییں! فکرِ مارا شرطِ راہ است چرا گاہے طاعت و گاہے گناہ است؟ Roman Urdu Nakhast az fikr-e-khwaish-am dar tahayur Che cheez…
زِ جانِ خاوَر آں سوزِ کُہَن رَفْت دَمَش وامانْد و جان اَز تَن رَفْت چُو تَصوِیرے کہ بے تارِ نَفَس زِیست نَمی دانَد کہ ذَوقِ زِندگی چِیست Roman Urdu Translation Zi jaan-e-khawar aan soz-e-kuhan raft, Dam-ash wamand o jaan az…
زِ سَوادِ دِیدہِ تُو نَظَر آفَرِیدہماَ مَن زِ ضَمِیرِ تُو جَہانے دِگَر آفَرِیدہاَم مَن Roman Urdu Translation Zi sawad-e-deeda-e-tu nazar afreeda-am man, Zi zameer-e-tu jahane digar afreeda-am man. English Translation From the darkness (pupil) of your eye, I have created…
گلشنِ رازِ جدید تعارف گلشنِ راز ایک منظوم فارسی تصنیف ہے جسے ایران کے معروف عالم اور صوفی محمود شبستری نے تحریر کیا ہے۔ اسعد الدین ان کا لقب تھا۔ ایران کے ایک قصبے شبستر میں رہتے تھے۔ اسی نسبت…
خُود را کُن سَجُودے، دَیر و حَرَم نَمانْدَہ اِیں دَر عَرَب نَمانْدَہ، آں دَر عَجَم نَمانْدَہ! Roman Urdu Translation Khud ra kun sajoode, dair o haram namanda, Een dar Arab namanda, aan dar Ajam namanda! English Translation Prostrate to your…
کَم سُخَن غُنْچہ کہ دَر پَرْدَہ دِل رازے داشت دَر ہُجُومِ گُل و رَیحاں غَمِ دَمْسازے داشت! Roman Urdu Translation Kam sukhan ghuncha ki dar parda dil raazay daasht, Dar hujoom-e-gul o reehan gham-e-damsazay daasht! English Translation The silent bud,…
من بندہء آزادم، عشق است امامِ من عشق است امامِ من، عقل است غلامِ من ہنگامہء ایں محفل از گردشِ جامِ من ایں کوکبِ شامِ من، ایں ماہِ تمامِ من Roman Urdu Man banda-e-azadam, ishq ast imam-e-man Ishq ast imam-e-man,…
اے لالہ اے چراغِ کہستان و باغ و راغ در من نگر کہ می دہم از زندگی سراغ ما رنگِ شوخ و بوئے پریشیدہ نیستیم مائیم آنچہ می رود اندر دل و دماغ Roman Urdu Ay lala ay charagh-e-kohistan o…
ہنگامہ را کہ بست دریں دیرِ دیر پائے؟ زناریاںِ او ہمہ نالندہ ہمچو نائے ! در بنگہِ فقیر و بکاشانہء امیر غم ہا کہ پشت را بجوانی کند دو تا ! Roman Urdu Hungama ra keh bast dareen dair-e-dair paye…
لالہء ایں گلستاں داغِ تمنائے نداشت نرگسِ طنازِ او چشمِ تماشائے نداشت خاک را موجِ نفس بود و دلے پیدا نبود زندگانی کاروانے بود و کالائے نداشت Roman Urdu Lala-e-een gulistan dagh-e-tamannaye na-dasht Nargis-e-tannaz-e-o chashm-e-tamashaye na-dasht Khak ra mauj-e-nafas bood…
باز ایں عالمِ دیرینہ جواں می بایست برگِ کاہش صفتِ کوہِ گراں می بایست کفِ خاکے کہ نگاہِ ہمہ بیں پیدا کرد در ضمیرش جگر آلودہ فغاں می بایست Roman Urdu Baz een alam-e-dereena jawan mi-bayast Barg-e-kah-ash sifat-e-koh-e-garan mi-bayast Kaf-e-khak-ay…
صورت گرے کہ پیکرِ روز و شب آفرید از نقشِ ایں و آں بہ تماشائے خود رسید Roman Urdu Soorat gare keh paikar-e-roz o shab afreed Az naqsh-e-een o aan ba tamashaye khud raseed English Translation The Great Artist who…
بہار آمد نگہ می غلطد اندر آتشِ لالہ ہزاراں نالہ خیزد از دلِ پر کالہ پر کالہ ! Roman Urdu Bahar amad nigah mi-ghaltad andar atash-e-lala Hazaran nala khaizad az dil-e-pur-kala pur-kala English Translation Spring has arrived, and the gaze…
ایں ہم جہانے آں ہم جہانے ایں بیکرانے آں بیکرانے ! ہر دو خیالے، ہر دو کمانے از شعلہء من موجِ دخانے ! ایں یک دو آنے، آں یک دو آنے من جاودانے من جاودانے ! Roman Urdu Een ham…
نِگاہِ آشنائے چُوں دَرُونِ لالہ دِیدم ہَمَہ ذَوق و شَوق دِیدم، ہَمَہ آہ و نالَہ دِیدم! Roman Urdu Translation Nigah-e-ashinaye choon daroon-e-lala deedam, Hama zauq o shauq deedam, hama aah o nala deedam! English Translation When I looked into the…
اَز داغِ فِراقِ اُو دَر دِل چَمَنے دارَم اے لالہِ صَحرائِی با تُو سُخَنے دارَم! Roman Urdu Translation Az dagh-e-firaq-e-oo dar dil chamane daram, Ae lala-e-sahrayi ba tu sakhane daram! English Translation From the scars of separation from Him, I…
جَہانِ رَن٘گ و بُو پَیدا، تُو مِیگوئی کہ راز اَسْت اِیں یَکے خُود را بَہ تارش زَن کہ تُو مِضْراب و ساز اَسْت اِیں! Roman Urdu Translation Jahan-e-rang o boo paida, tu me-goyi ki raaz ast een, Yake khud ra…
بِگُذَر اَز خاوَر و اَفْسُونیِ اَفْرَنگ مَشُو کہ نَیرزَد بَہ جَوے اِیں ہَمَہ دِیرِینہ و نَو Roman Urdu Translation Biguzar az khawar o afsooni-e-Afrang mashu, Ki nayarzad ba jaway een hama deereena o nau! English Translation Pass beyond the East…
تِرا ناداں اُمِیدِ غَمگُساری اَز اَفْرَنگ اَسْت؟ دِلِ شاہیں نَسُوزَد بَہْرِ آں مُرغے کہ دَر چَن٘گ اَسْت! Roman Urdu Translation Tira nadan umeed-e-gham-gusari az Afrang ast? Dil-e-shaheen nasozad bahr-e-aan murghe ki dar chang ast! English Translation O ignorant one! Do…
دَر اِیں صَحرا گُزَر اُفتاد شایَد کاروانے را پَس اَز مُدَّت شَنِیدَم نَغْمَہ ہائے ساربانـے را! Roman Urdu Translation Dar een sahra guzar uftaad shayad karwane ra, Pas az muddat sheneedam naghma-haye-sarbaane ra! English Translation In this desert, perhaps a…
گُذَر اَز آنکہ نَدِیدَست و جُز خَبَر نَدِید سُخَن دِراز کُنَد لَذَّتِ نَظَر نَدِہَد! Roman Urdu Translation Guzar az aanke nadeedast o juz khabar nadeed, Sukhan daraz kunad lazzat-e-nazar nadehad! English Translation Pass by the one who has not seen…
دمِ مرا صفتِ بادِ فرودین کردند گیاہِ را ز سرشکم چو یاسمین کردند نمودِ لالہء صحرا نشیں ز خوننابم چنانکہ بادہء لعلے بسا تگین کردند بلند بال چنانم کہ بر سپہرِ بریں ہزار بار مرا نوریاں کمیں کردند Roman Urdu…
چوں چراغِ لالہ سوزم در خیابانِ شما اے جواناںِ عجم جاںِ من و جاںِ شما ! غوطہ ہا زد در ضمیرِ زندگی اندیشہ ام تا بدست آوردہ ام افکارِ پنہانِ شما Roman Urdu Choon charagh-e-lala sozam dar khayaban-e-shuma Ay jawanan-e-Ajam…
خود را مردم آمیزی دلیلِ نارسائی ہا تو اے درد آشنا بیگانہ شو از آشنائی ہا ! بدرگاہِ سلاطیں تا کجا ایں چہرہ سائی ہا بیا موز از خدائے خویش نازِ کبریائی ہا ! Roman Urdu Khud ra mardam amaizi…
مثلِ شرر ذرہ را تن بہ تپیدن دہم تن بہ تپیدن دہم، بالِ پریدن دہم ! سوزِ نوایم نگر ! ریزہء الماس را قطرہء شبنم کنم، خوئے چکیدن دہم ! Roman Urdu Misl-e-sharar zarrah ra tan ba tapeedan daham Tan…
دو د ستہ تیغم و گردوں برہنہ ساخت مرا فساں کشید و بروئے زمانہ آخت مرا من آں جہانِ خیالم کہ فطرتِ ازلی جہانِ بلبل و گل را شکست و ساخت مرا Roman Urdu Do dasta taigham o gurdoon barhana…
بَہ روزِ بَزم سَراپا چُو پَرنِیان و حَرِیر بَہ روزِ رَزم خُود آگاہ و تَن فَراموشَند! Roman Urdu Translation Ba roz-e-bazm sarapa choo parniyan o hareer, Ba roz-e-razm khud-aagah o tan faramoshand! English Translation In the assembly of peace, they…
مَےِ دِیرِینہ و مَعشُوقِ جَواں چِیزے نِیست پیشِ صاحِب نَظراں حُور و جِناں چِیزے نِیست! Roman Urdu Translation May-e-deereena o mashooq-e-jawan cheezay neest, Pesh-e-sahib nazaran hoor o jinan cheezay neest! English Translation Old wine and a young beloved are of…
دِیارِ شَوق کہ دَرد آشِناست خاکِ آنجا بَہ ذَرّہ ذَرّہ تَواں دِید جانِ پاکِ آنجا! Roman Urdu Translation Diyar-e-shauq ki dard-ashinast khaak-e-aanja, Ba zarra zarra tawan deed jaan-e-paak-e-aanja! English Translation The land of passion (Divine Love) is such that even…
تُو کِیستی؟ زِ کُجائی؟ کہ آسمانِ کَبُود ہَزار چشم بَہ راہِ تُو اَز سِتارہ کُشُود! Roman Urdu Translation Tu keesti? Zi kujayi? Ki aasman-e-kabood, Hazar chashm ba raah-e-tu az sitara kushood! English Translation Who are you? From where have you…
مَن ہِیچ نَمی تَرسم اَز حادثہِ شَب ہا شَب ہا کہ سَحَر گَردَد اَز گَردِشِ کوکَب ہا! Roman Urdu Translation Man heech nami tarsam az hadsa-e-shab ha, Shab ha ki sahar gardad az gardish-e-kokab ha! English Translation I am not…
بِینی جَہاں را، خُود را نَہ بِینی تا چَند ناداں، غافِل نِشِینی؟ Roman Urdu Translation Beeni jahan ra, khud ra na beeni, Ta chand nadan, ghafil nisheeni? English Translation You observe the world, but you do not look at your…
اَز ہَمَہ کَس کَنارَہ گِیر، صُحبتِ آشِنا طَلَب ہَم زِ خُدا خُودی طَلَب، ہَم زِ خُودی خُدا طَلَب! Roman Urdu Translation Az hama kas kinara geer, sohbat-e-aashina talab, Ham zi Khuda khudi talab, ham zi khudi Khuda talab! English Translation …
زرسم و راہِ شریعت نکردہ ام تحقیق جز ایں کہ منکرِ عشق است کافر و زندیق ! مقامِ آدمِ خاکی نہاد دریا بند مسافرانِ حریمِ حرم را خدا توفیق من از طریق نہ پرسم، رفیق می جویم کہ گفتہ اندیش…
فروغِ خاکیاں از نوریاں افزوں شود روزے ! زمیں از کوکبِ تقدیرِ ما گردوں شود روزے ! خیالِ ما کہ او را پرورش دادند طوفانہا ز گردابِ سپہرِ نیلگوں بیں روں شود روزے Roman Urdu Farogh-e-khakiyan az nooriyan afzun shawad…
بر دلِ بے تابِ من ساقی مےِ نابے زند کیمیا ساز است و اکسیرے بہ سیمابے زند من ندانم نور یا نار است اندر سینہ ام ایقدر دانم بیاضِ او بہ مہتابے زند بر دلِ من فطرتِ خاموش می آرد…
عشق را نازم کہ بودش رقمِ نابود نے کفرِ او زنار دارِ حاضر و موجود نے عشق اگر فرماں دہد از جانِ شیریں ہم گزر عشق محبوب است و مقصود است و جاں مقصود نے! کافری را پختہ تر سازد…
بیا کہ خاوریاں نقشِ تازہ بستند دگر بطوافِ بُتے کہ بشکستند چہ جلوہ ایست کہ دلہا بلذتِ نگہے ز خاکِ راہ مثالِ شرارہ برجستند ! کجاست منزلِ تورانیاںِ شہر آشوب کہ سینہ ہائے خود از تیزیِ نفس خستند تو ہم…
عِشق اَندر جُستجو اُفتاد و آدَم حاصِل اَست جِلوَہ آشکار اَز پَرْدَۂ آب و گِل اَست! Roman Urdu Translation Ishq andar justuju uftaad o Adam haasil ast, Jilwa-e-aashkaar az parda-e-aab-o-gil ast! English Translation Love fell into a quest, and the…
کَشِیدی بادَہہا دَر صُحبتِ بیگانہ، پَے دَر پَے بِہ نُورِ دِیگَراں اَفروختِی پَیمانہ، پَے دَر پَے! Roman Urdu Translation Kasheedi baadah-ha dar sohbat-e-begana, pay dar pay, Ba noor-e-degaran afrookhti paimana, pay dar pay! English Translation You have drunk wine incessantly…
چُو خُورشیدِ سَحَر پَیدا نِگاہے مِیتَواں کَردَن ہَمیں خاکِ سِیہ را جَلوہگاہے مِیتَواں کَردَن! Roman Urdu Translation Choon khursheed-e-sahar paida nigahay mi-tawan kardan, Hamein khaak-e-siyah ra jalwa-gahay mi-tawan kardan! English Translation One can create a vision like the morning sun;…
عِلمے کہ تُو آموزی، مُشتاقِ نگاہِے نیست واماندہِ راہے ہَست، آوارہِ راہے نیست! Roman Urdu Translation Ilm-e-ki tu aamozi, mushtaq-e-nigah-e-neest, Wamanda-e-raahay hast, aawara-e-raahay neest! English Translation The knowledge that you are learning does not yearn for (true) insight; it is…
نَہ یا بی دَر جَہاں یارِے کہ دانَد دِلنَوازی را بہ خود گُم شُو، نَہگُذار آبرُوئےِ عِشقبازی را! Roman Urdu Translation Na yaabi dar jahan yaarey ki daanad dil-nawazi ra, Ba khud gum sho, na-guzar aabroo-e-ishq-bazi ra! English Translation You…
جہاں کور است و از آئینہء دل غافل افتاد است دلے چشمے کہ بینا شد نگاہش بر دل افتاد است شبِ تاریک و راہِ پیچ پیچ و بے یقیں راہی دلیلِ کارواں را مشکل اندر مشکل افتاد است ! رقیبم…
گنہگارِ غیورم مزدِ بے خدمت نمی گیرم ازاں داغم کہ بر تقدیرِ او بستند تقصیرم ز فیضِ عشق و مستی بردہ ام اندیشہ را آنجا کہ از دنبالہء چشمِ مہرِ عالمتاب می گیرم من از صبحِ نخستین نقشبندِ موج و…
بروں زیں گنبدِ دربستہ پیدا کردہ ام راہے کہ از اندیشہ برتر میپرد آہِ سحرگاہے تو اے شاہیں نشیمن در چمن کردی ازاں ترسم ہوائے او ببالِ تو دہد پروازِ کوتاہے غبارے گشتہ ؟ آسودہ نتواں زیستن اینجا بہ بادِ…
زندگی در صدفِ خویش گہر ساختن است در دلِ شعلہ فرو رفتن و نگداختن است عشق ازیں گنبدِ دربستہ بروں تاختن است شیشہء ماہ ز طاقِ فلک انداختن است Roman Persian Zindagi dar sadaf-e-khwaish guhar sakhtan ast Dar dil-e-shoala furo…
کشادہ رُو ز خوش و ناخوشِ زمانہ گزر ز گلشن و قفس و دام و آشیانہ گزر گرفتیم ایں کہ غریبی و رہ شناس نہ ای بکوئے دوست باندازِ محرمانہ گزر Roman Persian Kushada ro zi khush wa na-khush-e-zamana guzar…
گرچہ میدانم کہ روزے بےنقاب آیَد بِرُوں تا نہ پنداری کہ جان از پیچ و تاب آیَد بِرُوں! Roman Urdu Translation Gar-cha me-daanam ki rozay be-naqab aayad baroon, Ta na pindaari ki jaan az peech-o-taab aayad baroon! English Translation Although…
خواجہ از خونِ رگِ مزدور میسازَد لعلِ ناب از جفائے دِہخدایاں، کِشت و دہقانان خراب! انقلاب! انقلاب! اے انقلاب! Roman Urdu Translation Khwaja az khoon-e-rag-e-mazdoor me-saazad la’al-e-naab, Az jafa-e-deh-khudayan, kisht o deh-qanan kharab! Inqalab! Inqalab! Ae inqalab! English Translation The…
ما اَز خُدائے گُم شُدہایم، اُو بہ جُستجوست چوں ما نِیاز مَند و گِرِفتارِ آرزوست Roman Urdu Translation Ma az Khuda-e-gum shuda-eem, oo ba justuju-st, Choon ma niaz-mand o giriftar-e-aarzoo-st. English Translation We have been lost from God, and He…
دَریں چَمَن دِلِ مُرغان زماں زماں دِگر اَست بہ شاخِ گُل دِگر اَست و بہ آشیاں دِگر اَست! Roman Urdu Translation Dareen chaman dil-e-murghan zaman zaman deegar ast, Ba shaakh-e-gul deegar ast o ba aashiyan deegar ast! English Translation In…
عاشق آن نیست کہ لَب گَرمِ فَغانی دارد عاشق آن است کہ بَر کَف دو جہانی دارد Roman Urdu Translation Aashiq aan neest ki lab garm-e-faghani darad, Aashiq aan ast ki bar kaf-e-do jahani darad. English Translation The lover is…
سخنِ تازہ زدم کس بہ سخن وا نرسید جلوہ خوں گشت و نگاہی بہ تماشا نرسید سنگ می باش و دریں کارگہِ شیشہ گزر وائے سنگے کہ صنم گشت و بہ مینا نرسید ! کہنہ را در شکن و باز…
لالہء صحرایم از طرفِ خیابانم برید در ہوائے دشت و کہسار و بیابانم برید روبہی آموختم از خویش دور افتادہ ام چارہ پردازاں ! بآغوشِ نیستاں م برید درمیانِ سینہ حرفے داشتم، گم کردہ ام گرچہ پیرم پیشِ ملایِ دبستانم…
شرابِ میکدہء من نہ یادگارِ جم است فشردہء جگرِ من بہ شیشہء جم است بجوئے وجود چو موج می تپد آدم ہنوز تا بہ کمر در میانہء عدم است بیا کہ ہمچو خلیل ایں طلسم بشکنیم کہ جز تو ہر…
از نوا بر من قیامت رفت و کس آگاہ نیست پیشِ محفل جز بم و زیر و مقام و راہ نیست در نہادم عشق با فکرِ بلند آمیختند ناتمامِ جاودانم کارِ من چوں ماہ نیست لب فرو بند از فغاں…
خیالِ من بہ تماشائے آسماں بود است بدوشِ ماہ و باغوشِ کہکشاں بود است گماں مبر کہ ہمیں خاکداں نشیمنِ ما است کہ ہر ستارہ جہان است یا جہاں بود است ! Roman Persian Khiyal-e-mann ba tamashay-e-asman bowad ast Ba-dosh-e-mah…
باز بر رفتہ و آئندہ نظر باید کرد بلہ برخیز ! کہ اندیشہ دگر باید کرد عشق بر ناقہء ایام کشد محملِ خویش عاشقی ؟ راحلہ از شام و سحر باید کرد Roman Urdu Baaz bar rafta wa ayenda nazar…
جہاںِ ما ہمہ خاک است و پے سپر گردد ندانم ایں کہ نفسہائے رفتہ برگردد شبے کہ گورِ غریباں نشیمن است اورا مہ و ستارہ ندارد، جہاں سحر گردد؟ Roman Urdu Jahan-e-ma hama khak ast o pe-sapar gardad Nadanam een…
اے غنچہء خوابیدہ چو نرگس نگراں خیز کاشانہء ما رفت بہ تاراجِ غماں خیز از نالہء مرغِ چمن، از بانگِ اذاں خیز از گرمیِ ہنگامہء آتش نفساں خیز از خوابِ گراں، خوابِ گراں، خوابِ گراں خیز! از خوابِ گراں خیز!…
مانندِ صبا خیز و وزیدن دگر آموز دامانِ گل و لالہ کشیدن دگر آموز اندر دلکِ غنچہ خزیدن دگر آموز ! مومینہ بہ بر کردی و بے ذوق تپیدی آں گونہ تپیدی کہ بہ جائے نہ رسیدی در انجمنِ شوق…
عرب کہ باز دہد محفلِ شبانہ کجاست؟ عجم کہ زندہ کند رودِ عاشقانہ کجاست؟ بزیرِ خرقہء پیراں سبوچہ ہا خالی است فغاں کہ کس نشناسد کہ جوانہ کجاست؟ دریں چمن کدہ ہر کس نشیمنے سازد کسے کہ سازد و واسوزد…
فِرِشتَہ گَرچہ بِرُوں اَز طِلِسمِ اَفلاک اَست نِگاہِ اُو بہ تَماشائےِ ایں کَفِ خاک اَست! Roman Urdu Translation Farishta gar-cha beroon az tilism-e-aflaak ast, Nigah-e-oo ba tamasha-e-een kaf-e-khaak ast! English Translation Although the angel is beyond the magic of the…
ہَوَس ہنوز تماشاگرِ جہانداری است دگر چہ فتنہ پسِ پردہہائے زنگاری است Roman Urdu Translation Hawas hanooz tamashagar-e-jahandari ast, Digar cha fitna pas-e-parda-ha-e-zangari ast. English Translation Greed is still a spectator of worldly rule (power/wealth); what other strife lies hidden…
باشَہ دَرْویشی، دَر دَمِ مِیخوارَکِ نِشَأ چوں پُختَہ شَوی، خود را بَر سَلطَنَتِ جَم زَن! Roman Urdu Translation Baash-e-darweshi, dar dam-e-mai-kharak-e-nasha, Choon pukhta shawi, khud ra bar saltanat-e-Jam zan! English Translation Drink the draught of dervish-hood, and keep drinking it…
زِ سُلطاں کُنم آرزوئے نگاہِے مُسلمانَم از گِل نہ سازم اِلٰہے! Roman Urdu Translation Zi Sultan kunam aarzoo-e-nigah-e, Musalmanam az gil na saazam ilahe! English Translation I seek a glance of kindness only from the Sultan (Allah); I am a…
(خضر وقت از خلوت دشت حجاز آید برون) Out of Hijaz and the lonely plain, The Guide of the Time is come خِضرِ وَقت از خَلوتِ دشتِ حجاز آیَد بِرُوں کارواں زیں وادیِ دور و دِراز آیَد بِرُوں Roman Urdu…
چوں موجِ مَستِ خودی باش و سر بہ طوفاں کِش تو را کہ گفت کہ بنشین و پا بہ داماں کِش؟ Roman Urdu Translation Choon mauj-e-mast-e-khudi baash o sar ba toofan kish, Tu ra ki guft ki bin-sheen o pa…
تکیہ بر حُجّت و اعجازِ بیاں نیز کُنند کارِ حق گاہ بہ شمشیر و سِناں نیز کُنند Roman Urdu Translation Takiya bar hujjat o aijaz-e-bayan neez kunand, Kaar-e-haq gaah ba shamshir o sinan neez kunand. English Translation Sometimes they rely…
لالہء ایں چمن آلودہء رنگ است ہنوز سپر از دست مینداز کہ جنگ است ہنوز فتنہء را کہ دو صد فتنہ بہ آغوشش بود دختری ہست کہ در مہدِ فرنگ است ہنوز اے کہ آسودہ نشینی لبِ ساحل برخیز کہ…
غلامِ زندہ دلاںم کہ عاشقِ سرہ اند نہ خانقاہ نشیناں کہ دل بہ کس ندہند بآں دلے کہ بہ رنگ آشنا و بے رنگ است عیارِ مسجد و می خانہ و صنم کدہ اند نگاہ از مہ و پرویں بلند…
خرد از ذوقِ نظر گرمِ تماشا بود است ایـں کہ جـوئندہ و یـابندہء ہر مـوجود است Roman Urdu Khirad az zauq-e-nazar garm-e-tamasha bood ast Een keh joyanda o yabanda-e-har maujood ast English Translation It is due to the “delight of…
دگر ز سادہ دلیہائے یار، نتواں گفت نشستہ بر سرِ بالینِ من ز درماں گفت! زباں اگرچہ دلیر است و مدعا شیریں سخن ز عشق چہ گویم جز ایں کہ نتواں گفت! خوشا کسے کہ فرو رفت در ضمیرِ وجود…
زمانہ قاصدِ طیّارِ آں دلارام است چہ قاصدے کہ وجودش تمام پیغام است! گماں مبر کہ نصیبِ تو نیست جلوہء دوست دروںِ سینہ ہنوز آرزوئے تو خام است! گرفتم ایں کہ چو شاہیں بلند پردازی بہوش باش کہ صیّادِ ما…
اگر بہ بحرِ محبت کرانہ می خواہی ہزار شعلہ دہی یک زبانہ می خواہی! مرا ز لذتِ پرواز آشنا کردند تو در فضائے چمن آشیانہ می خواہی! Roman Urdu Agar ba bahr-e-muhabbat karana mi-khwahi Hazar shoala dahi yak zabana mi-khwahi…
درونِ لالہ گزر چوں صبا توانی کرد بیک نفس گرہِ غنچہ وا توانی کرد حیات چیست؟ جہاں را اسیرِ جاں کردن تو خود اسیرِ جہانی، کجا توانی کرد! مقدر است کہ مسجودِ مہر و مہ باشی ولے ہنوز ندانی چہ…
ماہ و ستارہ کہ در راہِ شوق ہَمسَفَر اَند کِرِشمَہسَنج و اَدافہم و صاحبِنَظَر اَند Roman Urdu Translation Maah o sitara ki dar raah-e-shauq ham-safar-and, Karishma-sanj o ada-fahm o sahib-e-nazar-and. English Translation The moon and the stars, which are fellow…
بَرخیز کہ آدم را ہنگامِ نمود آمد ایں مُشتِ غُباری را اَنجم بسُجود آمد! Roman Urdu Translation Barkhez ki Adam ra hangam-e-namood aamad, Een musht-e-ghubari ra anjum ba sujood aamad! English Translation Arise, for the time has come for man…
دو عالم را تواں دیدن، بہ میناے کہ من دارم کجا چشمے کہ بیند آں تماشاے کہ من دارم! Roman Urdu Translation Do aalam ra tawan deedan, ba meena-e-ki man daaram, Kuja chashmay ki beenad aan tamasha-e-ki man daaram! English…
شاخِ نہالِ سِدرہ، خار و خَسِ چمن مَشو مُنکِرِ او اگر شُدی، مُنکِرِ خویشتن مَشو Roman Urdu Translation Shaakh-e-nihaal-e-Sidra, khaar o khas-e-chaman masho, Munkir-e-oo agar shudi, munkir-e-kheeshtan masho. English Translation You are a branch of the tree of Sidra (the…
اے خدائے مہر و مہ، خاکِ پریشانے نگر در بیابانِ نِگر، ذرہ در خود فرو، در خود فرو Roman Urdu Translation Ae Khuda-e-mehr o meh, khaak-e-pareshanay negar, Dar bayaban-e-negar, zarra dar khud faro, dar khud faro. English Translation O God…
ما کہ افتندہ تر از پرتوِ مہ آمدہ ایم کس چہ داند کہ جہاں ایں ہمہ رہ آمدہ ایم با رقیباں سخن از دردِ دلِ ما گفتی شرمسار از اثرِ نالہ و آہ آمدہ ایم پردہ از چہرہ برانگن کہ…
بہ فغاں نہ لب کشودم کہ فغاں اثر ندارد غمِ دل نگفتہ بہتر ہمہ کس جگر ندارد چہ حرم چہ دیر ہرجا سخنے ز آشنائی! مگر ایں کہ کس ز رازِ من و تو خبر ندارد! چہ ندیدنی است اینجا…
نفس شمار بہ پیچاکِ روزگارِ خودیم مثالِ بحر خروشیم و در کنارِ خودیم اگرچہ سطوتِ دریا اماں بہ کس نہ دہد بہ خلوتِ صدف او نگاہدارِ خودیم ز جوہرے کہ نہاں است در طبیعتِ ما مپرس میرِ خیاں را کہ…
