
(Armaghan-e-Hijaz-Farsi-60) Ba Yaran Tareeq 2: Agar Dana Dil Wa Safi Zameer Ast ( اگر دانا دل و صافی ضمیر است )

Agar dana dil wa safi zameer ast,
faqer-e ba tahi dasti ameer ast.
اگر دانا دل و صافی ضمیر است
فقیرے با تہی دستی امیر است
If one has a wise heart and a pure conscience,
Then even a penniless beggar is a king.

Badosh-e-munam-e-be deen-o-daanish,
qaba-e nest palan-e-hareer ast.
بدوشِ منعمِ بے دین و دانش
قبائے نیست پالانِ حرير است
On the shoulders of a wealthy person lacking faith and wisdom,
A silk robe is not a garment, but a saddle.
Full Explanation in Urdu and Roman Urdu
Urdu
اس شعر میں علامہ اقبال سچی بادشاہت اور فقیری کا فرق واضح کر رہے ہیں۔ وہ فرماتے ہیں کہ اگر کسی انسان کا دل دانائی سے لبریز ہو اور اس کا ضمیر صاف ہو، تو وہ بظاہر غریب ہونے کے باوجود اصل میں شہنشاہ ہے۔ اس کے برعکس، وہ دولت مند شخص جس کے پاس دین اور ایمان نہیں، اس کے جسم پر موجود قیمتی ریشمی لباس کی کوئی حقیقت نہیں ہے۔ وہ لباس ایسا ہی ہے جیسے کسی دوسرے کے گدھے پر لادا ہوا پالان ہو؛ یعنی وہ عزت اس کی اپنی نہیں بلکہ مانگی ہوئی اور عارضی ہے۔
Roman Urdu
Is shair mein Allama Iqbal sachi badshahat aur faqiri ka farq wazeh kar rahe hain. Wo farmate hain ke agar kisi insaan ka dil danayi se labraiz ho aur us ka zameer saaf ho, to wo bazahir ghareeb hone ke bawajood asal mein shehanshah hai. Is ke bar-aks, wo daulat-mand shakhs jis ke paas deen aur iman nahi, us ke jism par maujood qeemti reshami libas ki koi haqiqat nahi hai. Wo libas aisa hi hai jaise kisi doosre ke gadhe par lada hua palan ho; yani wo izzat us ki apni nahi balkay mangi hui aur aarzi hai.




