
(Armaghan-e-Hijaz-Farsi-64) Ba Yaran Tareeq 6: Qalander Mail Taqreere Nadarad قلندر میلِ تقریرے ندارد

قلندر میلِ تقریرے ندارد
بجز ایں نکتہ اکسیرے ندارد
ازاں کشتِ خرابے حاصلے نیست
کہ آب از خونِ شبیرے ندارد
Qalander mail-e-taqreere nadarad
Bajuz een nukta akseere nadarad
Azan kisht-e-kharabay hasil-ay neest
Ke aab az khoon-e-Shabir-ay nadarad
This Qalander has no desire for long speeches; he possesses no alchemical secret (essence) other than this single point: No harvest can ever be gathered from that desolate field which is not irrigated by the blood of a Shabir (the sacrifice of Imam Hussain).
Full Explanation in Urdu and Roman Urdu
Urdu
اس قلندر (یعنی خود اقبال) کو لمبی چوڑی تقریریں کرنے کا کوئی شوق نہیں ہے اور نہ ہی وہ اپنی بات کو بلاوجہ طول دینا چاہتا ہے۔ اس کے پاس زندگی کے تمام مسائل کا حل اور سونا بنانے والی اکسیر کی طرح قیمتی صرف ایک ہی نکتہ ہے جسے وہ سب کے سامنے پیش کر رہا ہے۔
وہ حقیقت یہ ہے کہ اس بنجر اور ویران کھیتی (یعنی وہ قوم جو بے عمل ہو چکی ہو) سے کبھی کوئی کامیابی یا فصل حاصل نہیں ہو سکتی۔ ایک قوم تب تک زندہ اور سرسبز نہیں ہو سکتی جب تک اسے حضرت امام حسین (شبیر) کے خون جیسی قربانی اور جذبہِ شہادت سے سیراب نہ کیا جائے۔ یعنی جس قوم میں حق کے لیے جان دینے کا جذبہ ختم ہو جائے، وہ کبھی ترقی نہیں کر سکتی۔
Roman Urdu
Is Qalander (yani khud Iqbal) ko lambi chouri taqreerein karne ka koi shouq nahi hai aur na hi woh apni baat ko bilawaja toul dena chahta hai. Uske paas zindagi ke tamam masail ka hal aur sona banane wali akseer ki tarah qeemti sirf ek hi nukta hai jise woh sab ke samne pesh kar raha hai.
Woh haqiqat yeh hai ke is banjar aur weeran kheti (yani woh qoum jo be-amal ho chuki ho) se kabhi koi kamyabi ya fasal hasil nahi ho sakti. Ek qoum tab tak zinda aur sarsabz nahi ho sakti jab tak use Hazrat Imam Hussain (Shabir) ke khoon jaise qurbani aur jazba-e-shahadat se sairab na kiya jaye. Yani jis qoum mein haq ke liye jaan dene ka jazba khatam ho jaye, woh kabhi traqqi nahi kar sakti.




