
(Asrar-e-Khudi-5) Dar Biyan Aynke Asal Nizam-e-Alam Az Khudi Ast
در بیان اینکه اصل نظام عالم از خودی است


بہر یک گل خون صد گلشن کند
از پے یک نغمه صد شیون کند
Bahar-e-yak gul khoon-e-sad gulshan kunad
Az paye yak naghma sad shewan kunad
To bring forth a single flower, it sheds the blood of a hundred gardens;
to create one melody, it raises a hundred wails.

یک فلک را صد ہلال آوردہ است
بہر حرفے صد مقال آوردہ است
Yak falak ra sad hilal aawarda ast
Bahar-e-harfay sad maqal aawarda ast
It has brought forth a hundred new moons for a single sky,
and for a single word, it has produced a hundred speeches.

عذر این اسراف و این سنگیں دلی
خلق و تکمیلِ جمالِ معنوی
Uzr-e-een israf-o-een sangen dili
Khalq-o-takmeel-e-jamal-e-manvi
The excuse for this extravagance and stony-heartedness is the creation
and perfection of spiritual beauty.

حسنِ شیریں عذرِ دردِ کوہکن
نافہ عذرِ صد آہوئے ختن
Husn-e-Shereen uzr-e-dard-e-Kohkan
Nafa uzr-e-sad aahu-e-Khutan
The beauty of Shereen is the excuse for Kohkan’s (Farhad’s) pain;
The musk-bag is the excuse for the death of a hundred deer of Khutan.

شمع عذرِ سوزِ پیہم قسمتِ
پروانہ ہا محنتِ پروانہ ہا
Shama uzr-e-soz-e-paiham
qismat-e-parwana ha Mehnat-e-parwana ha
The candle is the excuse for the constant burning that is the fate of moths.
and for the struggle of the moths.

خامہ او نقشِ صد امروز بست
تا بیارد صبحِ فردائے بدست
Khama-e-oo naqsh-e-sad imroz bast
Ta bi-aray subh-e-fardaye badast
Its pen has drawn a hundred pictures of “today,”
so that it may grasp the dawn of “tomorrow.”

شعلہ ہائے او صد ابراہیم سوخت
تا چراغِ یک محمدؐ برفروخت
Shula haaye oo sad Ibrahim sokht
Ta chiragh-e-yak Muhammad (SAW) bar-furokht
Its flames consumed a hundred Abrahams,
so that the lamp of one Muhammad (PBUH) might be lit.

می شود از بہرِ اغراضِ عمل
عامل و معمول و اسباب و علل
Mi-shawad az bahar-e-aghraz-e-amal
Aamil o maamool o asbaab o ilal
For the sake of the action’s purposes, it becomes the agent,
the object, the means, and the causes.

خیزد انگیزِد و پرد تابد رمد
سوزد افروزد و کشد میرد دمد
Khizad angezad o parad tabad ramad
Sozad afroozad o kushad meerad damad
It rises, incites, flies, shines, and flees;
it burns, kindles, kills, dies, and blossoms.

وسعتِ ایام جولانگاہِ او
آسماں موجے ز گردِ راہِ او
Wusat-e-ayyam joolan-gah-e-oo
Aasman maujay zi gard-e-rah-e-oo
The vastness of time is its arena;
the sky is but a wave of dust from its path.

گل بجیبِ آفاق از گلکاریش
شب ز خوابش روز از بیداریش
Gul ba-jeeb-e-afaq az gul-kaaryash
Shab zi khwabash roz az bedaryash
The horizons hold flowers in their lap because of their gardening.
Night is from its sleep, and day is from its awakening.

حلقہ زد نور تا گردید چشم
از تلاشِ جلوہ جنبید چشم
Halqa zad noor ta gardeed chashm
Az talash-e-jalwa junbeed chashm
Light gathered into a circle until it became an eye;
Then the eye began to move in search of beauty.

سبزہ چوں تابِ دمید از خویش یافت
ہمتِ او سینہ گلشن شگافت
Sabza choon taab-e-dameed az khwaish yaaft
Himmat-e-oo seena-e-gulshan shagaaft
When the sprout found the strength to grow within itself,
Its courage tore through the heart of the garden.

شمع خود را از ذرہ ہا تعمیر کرد
خویش را بر رشتہ خود زنجیر کرد
Shama khud ra az zarra ha tameer kard
Khwaish ra bar rishta-e-khud zanjeer kard
The candle built itself from tiny particles
and bound its being to its own wick.

خود گدازی پیشہ کرد از خود رمید
ہمچو اشک آخر ز چشمِ خود چکید
Khud gudazi pesha kard az khud rameed
Hamchu ashk aakhir zi chashm-e-khud chakeed
It took to melting itself and fled from its own being;
Finally, like a tear, it fell from its own eye.

گر بقطرت پختہ تر بودے نگیں
از جراحت ہا بیا سودے نگیں
Gar ba-fitrat pukhta tar booday nageen
Az jrahat ha byasooday nageen
If the gemstone were firmer in its nature,
It would have been spared the wounds of the engraver.

می شود سرمایہ دارِ نامِ غیر
دوشِ او مجروحِ بارِ نامِ غیر
Mi-shawad sarmaya dar-e-naam-e-ghair
Dosh-e-oo majrooh-e-baar-e-naam-e-ghair
It becomes the keeper of someone else’s name,
and its shoulder is wounded by the weight of that alien name.

چوں زمین بر ہستیِ خود محکم است
ماہ پابندِ طوافِ پیہم است
Choon zameen bar hasti-e-khud muhkam ast
Mah paband-e-tawaf-e-paiham ast
Because the Earth is firm in its own existence (Self),
The Moon is compelled to revolve around it continuously.

ہستیِ مہر از زمین محکم تر است
پس زمین مسحورِ چشمِ خاور است
Hasti-e-mihr az zameen muhkam tar ast
Pas zameen mashoor-e-chashm-e-khawar ast
The existence of the Sun is even firmer than the Earth;
therefore, the Earth is enchanted by the eye of the East (the Sun).

جنبش از مژگاں برد شانِ چنار
مایہ دار از سطوتِ او کوہسار
Junbish az mizhgan barad shan-e-chinar
Mayadar az satwat-e-oo kohsar pahar
The grandeur of the Chinar tree robs the eyelashes of their movement.
The mountains are enriched by their majesty.

تار و پودِ کسوتِ او آتش است
اصلِ او یک دانہ گردن کش است
Tar-o-pood-e-kiswat-e-oo aatish ast
Asal-e-oo yak dana-e-gardan kash ast
The warp and woof of its garment are made of fire;
Its origin is a single rebellious (proud) seed.

چوں خودی آرد بہم نیروئے زیست
می کشاید قلزمے از جوئے زیست
Choon khudi aarad baham neeruye zeest
Mi kushayad qulzumay az jooye zeest
When the Self gathers the vital forces of life,
it releases an ocean from the mere stream of existence.
Full Explanation in Urdu and Roman Urdu
Urdu
خودی کا نظام بڑا بے رحم بھی نظر آتا ہے اور عظیم بھی۔ ایک بہترین گلاب یا ایک مقصد کو حاصل کرنے کے لیے قدرت بسا اوقات سینکڑوں باغوں کی قربانی لیتی ہے۔ اسی طرح ایک خوبصورت نغمہ ترتیب دینے کے لیے پسِ پردہ کئی آہوں اور سسکیوں کا شور ہوتا ہے۔ یہ بتاتا ہے کہ کسی بھی عظیم تخلیق کے پیچھے بہت سی قربانیاں اور محنت چھپی ہوتی ہے۔
Roman Urdu
Khudi ka nizam bara bay-reham bhi nazar aata hai aur azeem bhi. Aik behtareen gulab ya aik maqsad ko hasil karnay kay liye qudrat basa-auqat sainkron baghon ki qurbani laiti hai. Isi tarah aik khoobsurat naghma tarteeb dainay kay liye pas-e-parda kai aahon aur siskiyon ka shor hota hai. Yeh batata hai kay kisi bhi azeem takhleeq kay peechay bohat si qurbaniyan aur mehnat chhupi hoti hai.
Urdu
خودی اپنی وسعت کو ظاہر کرنے کے لیے ایک ہی آسمان پر سینکڑوں چاند (مراحل) دکھاتی ہے، اور ایک چھوٹے سے نکتے یا حقیقت کو سمجھانے کے لیے سینکڑوں دلائل اور گفتگو تخلیق کرتی ہے۔ یہ سب اس لیے ہے تاکہ کائنات کا حسن اور معنی مکمل ہو سکیں۔
Roman Urdu
Khudi apni wusat ko zahir karnay kay liye aik hi aasmaan par sainkron chaand (marahal) dikhati hai, aur aik chhotay say nuktay ya haqiqaat ko samjhanay kay liye sainkron dalail aur guftagu takhleeq karti hai. Yeh sab is liye hai taakay kainaat ka husn aur maani mukammal ho sakain.
Urdu
اگر آپ کو لگے کہ قدرت اس عمل میں فضول خرچی کر رہی ہے یا بہت سخت دل ہے، تو اس کا جواز یہ ہے کہ یہ سب “جمالِ معنوی” یعنی حقیقی اور روحانی حسن کی تکمیل کے لیے ضروری ہے۔ ایک بڑی حقیقت کو پانے کے لیے چھوٹی چیزوں کا مٹنا عین فطرت ہے۔
Roman Urdu
Agar aap ko lagay kay qudrat is amal mein fazool kharchi kar rahi hai ya bohat sakht dil hai, to is ka jawaz yeh hai kay yeh sab “Jamal-e-Manvi” yani haqiqi aur ruhani husn ki takmeel kay liye zaroori hai. Aik bari haqiqaat ko paanay kay liye chhoti cheezon ka mitna ain-e-fitrat hai.
Urdu
فرہاد نے جو پہاڑ کاٹ کر دکھ اٹھائے، اس کا جواز شیریں کا حسن تھا۔ اسی طرح ایک خوشبودار مشک (نافہ) حاصل کرنے کے لیے ختن کے سینکڑوں ہرنوں کو اپنی جان دینا پڑتی ہے۔ مقصد جتنا حسین ہو، اس کے راستے کی تکلیفیں اتنی ہی جائز ہو جاتی ہیں۔
Roman Urdu
Farhad nay jo pahar kaat kar dukh uthaye, is ka jawaz Shereen ka husn tha. Isi tarah aik khushbu-dar mushk (Nafa) hasil karnay kay liye Khutan kay sainkron hirno ko apni jaan daina parti hai. Maqsad jitna haseen ho, is kay rastay ki takleefain utni hi jaiz ho jati hain.
Urdu
پروانوں کا مقدر مسلسل جلنا اور تڑپنا ہے، اور ان کی اس بے چینی کا عذر شمع کی وہ روشنی ہے جس کے وہ دیوانے ہیں۔ خودی بھی اسی طرح ایک بڑے مقصد کی روشنی کے لیے بے شمار قربانیوں کا تقاضا کرتی ہے۔
Roman Urdu
Parwano ka muqaddar musalsal jalna aur tarapna hai, aur un ki is bay-chaini ka uzr shama ki woh roshni hai jis kay woh deewanay hain. Khudi bhi isi tarah aik baray maqsad ki roshni kay liye bay-shumar qurbaniyon ka taqaza karti hai.
Urdu
خودی کا قلم مسلسل آج کے نقش بناتا رہتا ہے، یعنی یہ کائنات ہر لمحہ بدلتی رہتی ہے۔ یہ ساری تگ و دو اور لمحہ بہ لمحہ کی تبدیلی صرف اس لیے ہے تاکہ آنے والے کل کی تابناک صبح کو حاصل کیا جا سکے۔ منزل کی خاطر راستے کے مراحل طے کرنا ضروری ہیں۔
Roman Urdu
Khudi ka qalam musalsal ‘Aaj’ kay naqsh banata rehta hai, yani yeh kainaat har lamha badalti rehti hai. Yeh sari tag-o-do aur lamha ba-lamha ki tabdeeli sirf is liye hai taakay aanay walay kal ki tabnaak subh ko hasil kiya ja sakay. Manzil ki khatir rastay kay marahal tay karna zaroori hain.
Urdu
خودی کا سفر کتنا طویل اور کٹھن ہے، اس کا اندازہ اس بات سے لگایا جا سکتا ہے کہ تاریخِ انسانی میں حضرت ابراہیم علیہ السلام جیسے جلیل القدر پیغمبروں کو آگ کی آزمائشوں سے گزرنا پڑا، تب کہیں جا کر حضور نبی کریم ﷺ کی ذاتِ مبارکہ کی صورت میں انسانیت کو وہ کامل روشنی (خودیِ کاملہ) نصیب ہوئی جس نے کائنات کو منور کر دیا۔ یہ ایک عظیم مقصد کے لیے دی جانے والی عظیم قربانیوں کا بیان ہے۔
Roman Urdu
Khudi ka safar kitna taweel aur kathan hai, is ka andaza is baat se lagaya ja sakta hai ke tareekh-e-insani mein Hazrat Ibrahim (A.S) jaise jaleel-ul-qadar paighambaron ko aag ki aazmaishon se guzarna para, tab kahin ja kar Huzoor Nabi Kareem (SAW) ki zaat-e-mubaraka ki soorat mein insaniyat ko woh kaamil roshni (Khudi-e-Kamila) naseeb hui jis ne kainaat ko munawar kar diya. Yeh ek azeem maqsad ke liye di janay wali azeem qurbaniyon ka bayan hai.
Urdu
اپنے عمل کے مقاصد کو پورا کرنے کے لیے خودی مختلف روپ دھارتی ہے۔ کبھی یہ خود کام کرنے والی (عامل) بن جاتی ہے، کبھی وہ چیز جس پر کام کیا جائے (معمول)، اور کبھی یہ کام کے ذرائع اور وجوہات کی شکل اختیار کر لیتی ہے۔ یعنی کائنات کا سارا نظامِ عمل دراصل خودی ہی کے مختلف مظاہر کا نام ہے۔
Roman Urdu
Apne amal ke maqaasid ko poora karne ke liye Khudi mukhtalif roop dharti hai. Kabhi yeh khud kaam karne wali (Aamil) ban jati hai, kabhi woh cheez jis par kaam kiya jaye (Maamool), aur kabhi yeh kaam ke zaraye aur wujoohaat ki shakal ikhtiyar kar leti hai. Yani kainaat ka saara nizam-e-amal darasal Khudi hi ke mukhtalif mazahir ka naam hai.
Urdu
خودی کی حرکت میں ایک تلاطم ہے۔ یہ کبھی ابھرتی ہے، کبھی جوش پیدا کرتی ہے، کبھی بلندیوں پر اڑتی ہے اور کبھی چمکتی ہے۔ یہ زندگی کے ہر رنگ میں موجود ہے؛ چاہے وہ جلنا ہو، روشنی پھیلانا ہو، مارنا ہو یا مر کر دوبارہ جی اٹھنا۔ یہ متحرک قوت ہی کائنات کی اصل جان ہے۔
Roman Urdu
Khudi ki harkat mein ek talatum hai. Yeh kabhi ubharti hai, kabhi josh paida karti hai, kabhi bulandiyon par urti hai aur kabhi chamakti hai. Yeh zindagi ke har rang mein maujood hai; chahe woh jalna ho, roshni phelana ho, maarna ho ya mar kar dobara jee uthna. Yeh mutaharrik quwwat hi kainaat ki asal jaan hai.
Urdu
زمانے کی تمام وسعتیں اور وقت کا پھیلاؤ خودی کے دوڑنے کا میدان ہے۔ خودی کی پرواز اور اس کی رفتار اتنی عظیم ہے کہ یہ بلند و بالا آسمان اس کے راستے میں اڑنے والی گرد کی ایک معمولی لہر سے زیادہ حیثیت نہیں رکھتا۔ یہ انسان کی خودی کی لامتناہی طاقت کی طرف اشارہ ہے۔
Roman Urdu
Zamanay ki tamam wusatain aur waqt ka phelao Khudi ke dorne ka maidan hai. Khudi ki parwaaz aur us ki raftar itni azeem hai ke yeh buland-o-bala aasmaan us ke raste mein urne wali gard ki ek mamooli lahar se zyada haisiyat nahi rakhta. Yeh insaan ki Khudi ki lamtunahi taqat ki taraf ishara hai.
Urdu
کائنات کے کناروں پر جو خوبصورتی اور رنگینی نظر آتی ہے، وہ خودی کی محنت اور اس کی فنکاری کا نتیجہ ہے۔ رات کا سکون اور اندھیرا دراصل خودی کے آرام یا نیند کی علامت ہے، جبکہ دن کی چہل پہل اور روشنی اس کی بیداری کا مظہر ہے۔ گویا پوری کائنات کی نبض خودی کی حالتوں کے ساتھ دھڑکتی ہے۔
Roman Urdu
Kainaat ke kinaron par jo khoobsurti aur rangini nazar aati hai, woh Khudi ki mehnat aur us ki fankari ka natija hai. Raat ka sukoon aur andhera darasal Khudi ke aaraam ya neend ki alamat hai, jabke din ki chehel pehel aur roshni us ki bedari ka mazhar hai. Goya poori kainaat ki nabz Khudi ki halaton ke sath dharakti hai.
Urdu
خودی کی طاقت کا ایک نمونہ یہ ہے کہ جب روشنی بکھرنے کے بجائے ایک جگہ جمع ہو کر دائرہ بناتی ہے، تو وہ ایک “آنکھ” کی شکل اختیار کر لیتی ہے۔ پھر اسی آنکھ کے ذریعے انسان کائنات کے حسن اور جلوؤں کو تلاش کرتا ہے۔ گویا دیکھنا بھی خودی کے ارتکاز کا ایک عمل ہے۔
Roman Urdu
Khudi ki taqat ka ek namoona yeh hai ke jab roshni bikharne ke bajaye ek jagah jama ho kar daira banati hai, to woh ek “aankh” ki shakal ikhtiyar kar leti hai. Phir isi aankh ke zariye insaan kainaat ke husn aur jalwon ko talash karta hai. Goya dekhna bhi Khudi ke artikaz ka ek amal hai.
Urdu
جب ایک ننھے سے سبزے (گھاس کے تنکے) کے اندر اپنی خودی کا احساس جاگتا ہے اور وہ اگنے کی تڑپ پیدا کر لیتا ہے، تو اس کی ہمت اتنی بڑھ جاتی ہے کہ وہ زمین کی سخت تہوں اور باغ کے سینے کو چیر کر باہر نکل آتا ہے۔ یہ ثابت کرتا ہے کہ چھوٹی سی مخلوق بھی اگر خودی سے لیس ہو تو بڑی رکاوٹیں توڑ سکتی ہے۔
Roman Urdu
Jab ek nanhe se sabze (ghaas ke tinke) ke andar apni Khudi ka ehsas jagta hai aur woh ugne ki tarap paida kar leta hai, to us ki himmat itni barh jati hai ke woh zameen ki sakht tahon aur bagh ke seene ko cheer kar bahar nikal aata hai. Yeh sabit karta hai ke chhoti si makhlooq bhi agar Khudi se lais ho to bari rukaawatein tor sakti hai.
Urdu
شمع نے موم کے ذروں کو جمع کر کے اپنا وجود تشکیل دیا اور پھر اپنے ہی اندر موجود دھاگے (رشتہ) کے گرد خود کو مضبوطی سے لپیٹ لیا۔ یہ خودی کی وہ حالت ہے جہاں انسان اپنے بکھرے ہوئے خیالات کو یکجا کر کے ایک مرکز پر قائم ہو جاتا ہے۔
Roman Urdu
Shama ne moom ke zarron ko jama kar ke apna wajood tashkeel diya aur phir apne hi andar maujood dhagay (rishta) ke gird khud ko mazbooti se lapait liya. Yeh Khudi ki woh halat hai jahan insaan apne bikhre hue khayalat ko yakja kar ke ek markaz par qaim ho jata hai.
Urdu
اگر وہی شمع اپنی خودی کو برقرار رکھنے کے بجائے پگھلنا (خود گدازی) شروع کر دے، تو وہ آہستہ آہستہ اپنی ہستی کھو دیتی ہے۔ نتیجہ یہ ہوتا ہے کہ وہ آنسو کی طرح اپنی ہی آنکھ سے ٹپک کر مٹ جاتی ہے۔ علامہ اقبال یہاں متنبہ کرتے ہیں کہ اپنی خودی کو پگھلنے نہ دیں، ورنہ آپ کا وجود ختم ہو جائے گا۔
Roman Urdu
Agar wahi shama apni Khudi ko barkarar rakhne ke bajaye pighalna (khud gudazi) shuru kar de, to woh aahista aahista apni hasti kho deti hai. Natija yeh hota hai ke woh aansu ki tarah apni hi aankh se tapak kar mit jati hai. Allama Iqbal yahan mutanabbe karte hain ke apni Khudi ko pighalne na dain, warna aap ka wajood khatm ho jaye ga.
Urdu
اگر انگوٹھی کا نگینہ اپنی فطرت میں لوہے یا پتھر کی طرح زیادہ سخت اور پختہ ہوتا، تو اسے تراشنے والے اوزاروں کے زخم نہ سہنے پڑتے۔ نگینے کی کمزوری ہی اسے چوٹ کھانے پر مجبور کرتی ہے تاکہ اس پر کوئی نقش ابھر سکے۔
Roman Urdu
Agar angoothi ka nageena apni fitrat mein lohay ya pathar ki tarah zyada sakht aur pukhta hota, to usay tarashne walay auzaron ke zakham na sehne parte. Nageene ki kamzori hi usay chot khane par majboor karti hai taake us par koi naqsh ubhar sakay.
Urdu
جب نگینہ خود کو تراشنے دیتا ہے، تو اس پر کسی دوسرے کا نام کھود دیا جاتا ہے۔ وہ نگینہ کہلاتا تو قیمتی ہے لیکن حقیقت میں وہ دوسرے کے نام کا بوجھ اٹھائے ہوئے ہوتا ہے، جس سے اس کا وجود (کندھا) زخمی ہو جاتا ہے۔ یہ ان لوگوں کی مثال ہے جو اپنی خودی کھو کر دوسروں کے غلام بن جاتے ہیں۔
Roman Urdu
Jab nageena khud ko tarashne deta hai, to us par kisi doosre ka naam khod diya jata hai. Woh nageena kehlata to qeemti hai lekin haqiqaat mein woh doosre ke naam ka bojh uthaye hue hota hai, jis se us ka wajood (kandha) zakhmi ho jata hai. Yeh un logon ki misal hai jo apni Khudi kho kar doosron ke ghulam ban jate hain.
Urdu
علامہ اقبال یہاں کائنات کے طبیعی اصولوں کو خودی سے جوڑتے ہیں۔ وہ فرماتے ہیں کہ زمین نے اپنی ہستی اور اپنے وجود کو مضبوطی سے تھام رکھا ہے، اسی استحکام اور قوتِ خودی کی وجہ سے چاند اس کا تابع ہے اور اس کے گرد چکر لگانے پر مجبور ہے۔ جس کی خودی جتنی مستحکم ہوگی، دوسرے اس کے گرد اسی طرح طواف کریں گے۔
Roman Urdu
Allama Iqbal yahan kainaat ke tabayi usoolon ko Khudi se jorte hain. Woh farmate hain ke zameen ne apni hasti aur apne wajood ko mazbooti se thaam rakha hai, isi istehkam aur quwwat-e-khudi ki wajah se chaand us ka tabay hai aur us ke gird chakar lagane par majboor hai. Jis ki Khudi jitni mustahkam hogi, doosre us ke gird isi tarah tawaf karain ge.
Urdu
سورج کا وجود اور اس کی تپش زمین کے مقابلے میں زیادہ طاقتور اور پختہ ہے، یہی وجہ ہے کہ زمین سورج کے رعب اور حسن کے سحر میں گرفتار ہے اور اس کے گرد گھومتی ہے۔ یہ کائناتی نظام ہمیں سبق دیتا ہے کہ کائنات میں ہمیشہ طاقتور خودی ہی مرکزِ نگاہ بنتی ہے۔
Roman Urdu
Sooraj ka wajood aur us ki tapish zameen ke muqablay mein zyada taqatwar aur pukhta hai, yehi wajah hai ke zameen sooraj ke raub aur husn ke sehar mein giriftar hai aur us ke gird ghoomti hai. Yeh kainaati nizam hamein sabaq deta hai ke kainaat mein hamesha taqatwar Khudi hi markaz-e-nigah banti hai.
Urdu
چنار کے درخت کی عظمت اور اس کا حسن ایسا ہے کہ دیکھنے والے کی پلک جھپکنا بھول جاتی ہے۔ پہاڑوں کا دبدبہ اور ان کی خوبصورتی بھی اسی چنار کی شان و شوکت سے بڑھ جاتی ہے۔ چنار اپنی خودی کی بدولت پہاڑوں جیسی سخت جگہ پر بھی اپنی بادشاہت قائم رکھتا ہے۔
Roman Urdu
Chinar ke darakht ki azmat aur us ka husn aisa hai ke dekhne walay ki palak jhapapna bhool jati hai. Paharon ka dabdaba aur un ki khoobsurti bhi isi chinar ki shan-o-shaukat se barh jati hai. Chinar apni Khudi ki badolat paharon jaisi sakht jagah par bhi apni badshahat qaim rakhta hai.
Urdu
چنار کے سرخ پتے ایسے لگتے ہیں جیسے اس کا لباس آگ کے تاگوں سے بنا ہو۔ لیکن اس عظیم الشان اور آتشیں درخت کی شروعات ایک معمولی بیج سے ہوئی تھی، مگر وہ بیج “گردن کش” تھا، یعنی اس نے زمین کی سختی کے سامنے جھکنے سے انکار کر دیا اور اپنی خودی کے زور پر باہر نکل آیا۔
Roman Urdu
Chinar ke surkh pattay aise lagte hain jaise us ka libas aag ke tagon se bana ho. Lekin is azeem-ush-shaan aur aatishain darakht ki shuruat ek mamooli beej se hui thi, magar woh beej “gardan kash” tha, yani us ne zameen ki sakhti ke samne jhukne se inkar kar diya aur apni Khudi ke zor par bahar nikal aya.
Urdu
جب انسان کی خودی زندگی کی تمام تر بکھری ہوئی قوتوں کو اپنے اندر سمیٹ لیتی ہے اور بااختیار ہو جاتی ہے، تو وہ زندگی کی ایک چھوٹی سی ندی کو ایک بے کراں اور ٹھاٹھیں مارتے ہوئے سمندر میں بدل دیتی ہے۔ خودی کے اندر یہ طاقت ہے کہ وہ قطرے کو گہر اور ندی کو قلزم بنا دے۔
Roman Urdu
Jab insaan ki Khudi zindagi ki tamam tar bikhri hui quwwaton ko apne andar samait leti hai aur ba-ikhtiyar ho jati hai, to woh zindagi ki ek chhoti si nadi ko ek be-karan aur thaathain marte hue samandar mein badal deti hai. Khudi ke andar yeh taqat hai ke woh qatray ko gauhar aur nadi ko qulzum bana de.




