
(Payam-e-Mashriq-011) Tashkeer-e-Fitrat تسخیر فطرت

نعره زد عشق کہ خونیں جگرے پیدا شد
حسن لرزید کہ صاحب نظری پیدا شد
فطرت آشفت کہ از خاک جہانِ مجبور
خود گرے، خود شکنے، خود نگرے پیدا شد
Roman Urdu
Naara zad Ishq keh khoonin-jigare paida shud
Husn larzeed keh sahib-nazare paida shud
Fitrat ashuft keh az khaak-e-jahan-e-majboor
Khuda-gare, khuda-shakne, khuda-nagare paida shud
English Translation
Love proclaimed loudly: “A bleeding heart is born!”
Beauty trembled: “One with the power of vision is born!”
Nature was perturbed: “From the dust of a constrained world,
A self-maker, self-breaker, and self-observer is born!”
Urdu Translation
عشق نے بلند آواز میں اعلان کیا کہ ایک تڑپنے والا دل (انسان) پیدا ہو گیا ہے۔ حسن یہ دیکھ کر کانپ اٹھا کہ اب اسے دیکھنے والی ایک پارکھ نظر پیدا ہو گئی ہے۔ قدرت پریشان ہو گئی کہ اس مجبور اور بے بس دنیا کی مٹی سے ایک ایسا وجود پیدا ہوا ہے جو اپنی تقدیر خود بنانے والا، اپنے بتوں کو خود توڑنے والا اور اپنی پہچان خود کرنے والا ہے۔
Roman Urdu Translation
Ishq ne buland awaz mein elaan kiya keh ek tadapne wala dil (insan) paida ho gaya hai. Husn ye dekh kar kaamp utha keh ab usay dekhne wali ek parakh nazar paida ho gayi hai. Qudrat pareshan ho gayi keh is majboor aur bebas dunya ki matti se ek aisa wujood paida hua hai jo apni taqdeer khud bananay wala, apne buton ko khud todne wala aur apni pehchan khud karne wala hai.

باوجودیکہ پر و بال نہ تھے آدم کے
پہنچا اس جا کہ فرشتوں کا بھی مقدور نہ تھا
خبرے رفت ز گردوں بہ شبستانِ ازل
حذر اے پردگیاں! پردہ درے پیدا شد
Roman Urdu
Bawajood-e-keh par o baal na thay Adam ke
Pahoncha us ja keh farishton ka bhi maqdoor na tha
Khabre raft za gardoon ba shabistan-e-azal
Hazar ae pardagiyan! parda-dare paida shud
English Translation
Although Adam had no wings or feathers,
He reached a place that was beyond the reach of angels.
A message went from the skies to the sanctuary of Eternity:
“Beware, O dwellers of the veil! A veil-lifter is born!”
Urdu Translation
باوجود اس کے کہ آدم کے پر اور بال نہ تھے، وہ اس جگہ (بلندی) پر پہنچ گیا جہاں فرشتوں کی بھی رسائی نہ تھی۔ آسمان سے ازل کی خلوت گاہ میں خبر پہنچی کہ اے پردہ نشینو! ہوشیار ہو جاؤ، پردہ اٹھا دینے والا (راز فاش کرنے والا) آ گیا ہے۔
Roman Urdu Translation
Bawajood is ke keh Adam ke par aur baal na thay, wo us jagah (bulandi) par pahonch gaya jahan farishton ki bhi rasayi na thi. Aasman se azal ki khalwat-gah mein khabar pahonchi keh ae parda-nasheenon! hoshiyar ho jao, parda utha denay wala (raaz fash karnay wala) aa gaya hai.

زندگی گفت کہ در خاک تپیدم ہمہ عمر
تا ازیں گنبدِ دیرینہ درے پیدا شد
Roman Urdu
Zindagi guft keh dar khaak tapeedam hama umr
Ta azeen gumbad-e-dereena dare paida shud
English Translation
Life said: “I throbbed in the dust all my existence,
Until a door opened out of this ancient dome!”
Urdu Translation
زندگی نے کہا کہ میں ساری عمر اس مٹی کے ڈھیر میں تڑپتی رہی (تاکہ اپنی پہچان کر سکوں)، اب کہیں جا کر اس پرانے آسمانی گنبد سے باہر نکلنے کا ایک راستہ (انسان کی صورت میں) پیدا ہوا ہے۔
Roman Urdu Translation
Zindagi ne kaha keh mein sari umr is matti ke dher mein tadapti rahi (taake apni pehchan kar sakoon), ab kahin ja kar is purane aasmani gumbad se bahar nikalne ka ek rasta (insan ki surat mein) paida hua hai.

نوری ناداں نیم، سجدہ بآدم برم
او بہ نہاد است خاک، من بہ نژاد آذرم
Roman Urdu
Noori-e-nadan nayam, sajda ba-Adam baram!
O ba-nihad ast khak, man ba-nizhad Azaram!
English Translation
I am not an ignorant angel of light to prostrate before Adam!
He is made of clay by nature, while I am of the essence of fire!
Urdu Translation
میں کوئی نادان نوری فرشتہ نہیں ہوں کہ آدم کو سجدہ کروں! وہ اپنی خلقت اور خمیر کے اعتبار سے مٹی ہے، جبکہ میں اپنی اصل اور جوہر کے لحاظ سے آگ ہوں۔
Roman Urdu Translation
Mein koi nadan noori farishta nahi hoon keh Adam ko sajda karoon! Wo apni khilqat aur khameer ke itibar se matti hai, jabkeh mein apni asal aur johar ke lihaz se aag hoon.

می تپد از سوزِ من، خونِ رگِ کائنات
من بہ دو صرصرم، من بہ خوتندرم
Roman Urdu
Mi-tapad az soz-e-man, khoon-e-rag-e-kainat
Man ba-dav-e-sarsaram, man ba-khu-e-tundaram!
English Translation
The blood in the veins of the universe pulses because of my heat;
I am the speed within the storm, and the roar within the thunder!
Urdu Translation
میری ہی حرارت سے کائنات کی رگوں میں لہو جوش مارتا اور رواں ہوتا ہے۔ آندھی کی تیز رفتاری کے پیچھے میں ہوں اور بجلی کی کڑک اور بادلوں کی گرج کے پیچھے بھی میں ہی ہوں۔
Roman Urdu Translation
Meri hi hararat se kainat ki ragon mein lahu josh marta aur rawan hota hai. Aandhi ki teez raftari ke peeche mein hoon aur bijli ki kadak aur badalon ki garaj ke peeche bhi mein hi hoon.

رابطہء سالمات، ضابطہء امہات
سوزم و سازے دہم، آتشِ مینا گرم
ساختہء خویش را در شکنم ریز ریز
تا ز غبارِ کہن، پیکرِ نو آورم
Roman Urdu
Rabta-e-salemat, zabta-e-umahat
Sozam o saaze deham, aatish-e-meena garam!
Saakhta-e-khoosh ra dar shikanam reza reza
Ta za ghubar-e-kuhan, paikar-e-nu awaram!
English Translation
The harmony between atoms and the laws governing the elements are due to me;
I burn and I create; I am the fire that fashions the glass!
I break my own creations into tiny pieces,
So that from the old dust, I may bring forth a new form!
Urdu Translation
مادے کے ذرات (ایٹموں) کے درمیان تال میل اور عناصر میں کارفرما قانون میری ہی بدولت ہے۔ میں جلاتا بھی ہوں اور سنوارتا بھی ہوں، میں شیشہ ڈھالنے والی آگ ہوں۔ میں اپنے ہی بنائے ہوئے کو ریزہ ریزہ توڑ دیتا ہوں تاکہ پرانی مٹی سے نیا پیکر تراش سکوں۔
Roman Urdu Translation
Maade ke zarrat (atmon) ke darmiyan taal-meel aur anasir mein kar-farma qanoon meri hi badolat hai. Mein jalata bhi hoon aur sanwarta bhi hoon, mein sheesha dhalnay wali aag hoon. Mein apne hi banaye huay ko reza reza tor deta hoon taake purani matti se naya paikar tarash sakoon.

از رمِ من موجہء چرخِ سکوں ناپذیر
نقش گرِ روزگار، تاب و تبِ جوہرم
پیکرِ انجم ز تو، گردشِ انجم ز من
جاں بہ جہاں اندرم، زندگی مضمرم
Roman Urdu
Az ram-e-man mauja-e-charkh-e-sukoon na-pazeer
Naqsh gar-e-rozgar, taab o tab-e-jauharam!
Paikar-e-anjum za Tu, gardish-e-anjum za man
Jan ba-jahan andaram, zindagi-e-muzmaram!
English Translation
The restless sky is but a wave of my flowing river;
I am the designer of time; my essence gives it glow and heat!
The bodies of the stars are from You, but their motion is from me;
I am the soul within the world, the hidden life-force!
Urdu Translation
کہیں ٹھہراؤ نہ پکڑنے والا آسمان میرے دریا کی ایک موج ہے۔ میں زمانے کے نقش بناتا ہوں اور اسے چمک اور تڑپ عطا کرتا ہوں۔ ستاروں کا پیکر تیری طرف سے ہے مگر ان کی گردش میری وجہ سے ہے۔ میں کائنات کے اندر جان بن کر سمایا ہوا ہوں اور ہر شے میں چھپی ہوئی زندگی ہوں۔
Roman Urdu Translation
Kahin thehrao na pakarnay wala aasman mere darya ki ek mauj hai. Mein zamane ke naqsh banata hoon aur usay chamak aur tadap ata karta hoon. Sitaron ka paikar Teri taraf se hai magar un ki gardish meri wajah se hai. Mein kainat ke andar jaan ban kar samaya hua hoon aur har shay mein chhupi hui zindagi hoon.

تو بہ بدن جاں دہی، شور بہ جاں من دہیم
تو بہ سکوں رہ زنی، من بہ تپش رہبرم
من ز تنک مایگاں گدیہ نکردم سجود
قاہرِ بے دوزخم، داورِ بے محشرم
Roman Urdu
Tu ba-badan jan dahi, shor ba-jan man deham
Tu ba-sukoon rah-zani, man ba-tapish rahbaram!
Man za tunuk-mayagan gadya na-kardam sujood
Qahir-e-be-dozakham, dawar-e-be-mahsharam!
English Translation
You give life to the body, but I provide the stir within that life;
You lead toward static peace, while I lead toward burning restlessness!
I did not beg for prostrations from the weak-willed (angels);
I am a conqueror without a hell, a judge without a day of judgment!
Urdu Translation
تو بدن کو جان دیتا ہے، میں جان میں ہلچل پیدا کرتا ہوں۔ تو سکون کی طرف کھینچ کر بے راہ کرتا ہے، میں تڑپ اور حرارت دے کر رہنمائی کرتا ہوں۔ میں نے ان کم ظرفوں (فرشتوں) کی طرح سجدوں کی گدائی نہیں کی۔ میں قاہر ہوں مگر بغیر دوزخ کے، میں منصف ہوں مگر بغیر قیامت کے۔
Roman Urdu Translation
Tu badan ko jaan deta hai, mein jaan mein halchal paida karta hoon. Tu sukoon ki taraf kheench kar be-rah karta hai, mein tadap aur hararat de kar rahnumai karta hoon. Mein ne in kam-zarfon (farishton) ki tarah sajdon ki gadayi nahi ki. Mein qahir hoon magar baghair dozakh ke, mein munsif hoon magar baghair qayamat ke.

زاد در آغوشِ تو، پیر شود در برم
آدمِ خاکی نہاد، دوں نظر و کم سواد
Roman Urdu
Adam-e-khaki nihad, doon-nazar o kam sawad
Zad dar aghosh-e-Tu, pir shawad dar bar-am!
English Translation
This Adam of clay is narrow-minded and ignorant;
He was born in Your lap, but he grows old in my embrace!
Urdu Translation
مٹی سے پیدا ہونے والا یہ آدم کم نظر اور جاہل ہے۔ یہ پیدا تو تیری آغوش (جنت) میں ہوا ہے مگر بوڑھا میری گود میں ہوتا ہے (یعنی ساری عمر میرے اشارے پر چلتا ہے)۔
Roman Urdu Translation
Matti se paida honay wala yeh Adam kam-nazar aur jahil hai. Yeh paida to Teri aaghosh (Jannat) mein hua hai magar burha meri god mein hota hai (yani sari umr mere isharay par chalta hai).

زندگی سوز و ساز، بہ ز سکونِ دوام
فاختہ شاہیں شود، از تپشِ زیرِ دام
ہیچ نیاید ز تو غیرِ سجودِ نیاز
خیز چو سروِ بلند، اے بعمل نرم گام
Roman Urdu
Zindagi soz o saaz, beh za sukoon-e-dawam
Fakhta shaheen shawad, az tapish-e-zer-e-daam
Heech nayayad za tu ghair-e-sujood-e-niyaz
Khez chu sarv-e-buland, ae ba-amal narm gaam!
English Translation
A life of passion and struggle is better than eternal stillness;
A dove becomes a hawk through the throbbing struggle under the net!
Nothing comes from you here except prostrations of submission;
Arise like the tall cypress, O you who are slow in action!
Urdu Translation
دکھ سکھ اور تڑپ والی زندگی ہمیشہ کے سکون سے بہتر ہے۔ جال کے نیچے تڑپنے سے ایک کمزور فاختہ بھی شاہین بن جاتی ہے۔ یہاں جنت میں عاجزی کے سجدوں کے علاوہ تجھ سے اور کچھ نہیں ہو پاتا۔ اے سست عمل انسان! سرو کے درخت کی طرح سیدھا کھڑا ہو اور عمل کی دنیا میں قدم رکھ۔
Roman Urdu Translation
Dukh sukh aur tadap wali zindagi hamesha ke sukoon se behtar hai. Jaal ke neeche tadapne se ek kamzor fakhta bhi shaheen ban jati hai. Yahan jannat mein aajzi ke sajdon ke ilawa tujh se aur kuch nahi ho pata. Ae sust-amal insan! Sarv ke darakht ki tarah seedha khada ho aur amal ki dunya mein qadam rakh.

کوثر و تسنیم بُرد، از تو نشاطِ عمل
گیر ز مینائے تاک، بادہء آئینہ فام
زشت و نکو زادہء وہمِ خداوندِ تست
لذتِ کردار گیر، گام بنہ، جوئے کام
Roman Urdu
Kausar o Tasneem burd, az tu nishat-e-amal
Geer za meena-e-taak, baada-e-aina faam
Zisht o niku zada-e-vahm-e-khudawand-e-tust
Lazzat-e-kirdar geer, gaam bannah, joye kaam!
English Translation
The rivers of Kausar and Tasneem have taken away your joy of labor;
Take the crystal-clear wine from the flask of the vine!
Good and evil are but the offspring of your Lord’s imagination;
Taste the joy of action, set your foot forward, and seek your desire!
Urdu Translation
جنت کی نہروں (کوثر و تسنیم) نے تجھ سے محنت اور عمل کی خوشی چھین لی ہے۔ اٹھ اور انگور کی صراحی سے وہ شراب پی جو آئینے کی طرح صاف ہو۔ نیکی اور بدی تو تیرے خدا کے وہم کی پیدا وار ہیں، تو بس عمل کی لذت حاصل کر، قدم بڑھا اور اپنی مراد پا لے۔
Roman Urdu Translation
Jannat ki nahron (Kausar o Tasneem) ne tujh se mehnat aur amal ki khushi cheen li hai. Uth aur angoor ki surahi se wo sharab pee jo aainay ki tarah saaf ho. Naiki aur badi to tere khuda ke wahm ki paida-war hain, tu bas amal ki lazzat hasil kar, qadam badha aur apni murad pa lay.

خیز کہ بنمایمت مملکتِ تازہ ئے
چشمِ جہاں بیں کشا، بہرِ تماشا خرام
قطرہء بے مایہ ئے، گوہرِ تابندہ شو
از سرِ گردوں بیفت، گیر بہ دریا مقام
Roman Urdu
Khez keh bunmayamat mamlikat-e-taza-ay
Chashm-e-jahan-been kusha, bahr-e-tamasha khiram
Qatra-e-be-maya-ay, gauhar-e-tabinda shaw
Az sar-e-gardoon bift, geer ba-darya maqam!
English Translation
Arise, so that I may show you a new kingdom;
Open your world-seeing eyes, and walk out to witness the spectacle!
You are a worthless drop, become a shining pearl;
Fall from the heights of heaven, and find your place in the ocean!
Urdu Translation (Easy Urdu)
اٹھ تاکہ میں تجھے ایک نئی سلطنت دکھاؤں۔ اپنی دنیا دیکھنے والی آنکھ کھول اور کائنات کی سیر کے لیے نکل۔ تو ابھی ایک بے قیمت قطرہ ہے، محنت کر کے چمکتا ہوا موتی بن جا۔ اس آسمان (جنت) سے نیچے اتر اور زندگی کے سمندر میں اپنا مقام بنا۔
Roman Urdu Translation
Uth taake mein tujhe ek nayi saltanat dikhaun. Apni dunya dekhne wali aankh khol aur kainat ki sair ke liye nikal. Tu abhi ek be-qeemat qatra hai, mehnat kar ke chamakta hua moti ban ja. Is aasman (jannat) se neeche utar aur zindagi ke samandar mein apna muqam bana.

تیغِ درخشندہ ئے، جانِ جہانے گسل
جوہرِ خود را نما، آئے بروں از نیام
بازوئے شاہیں کشا، خونِ تذرواں بریز
مرگ بود باز را، زیستن اندر کنام
Roman Urdu
Tegh-e-durakhshinda-ay, jan-e-jahane gusil
Gauhar-e-khud ra numa, aya baroon az niyam
Bazuye shaheen kusha, khoon-e-tazarwan bareez
Marg buvad baaz ra, zeestan andar kunam!
English Translation
You are a glittering sword, the soul-shaker of the universe;
Show your true worth, come out of the scabbard!
Spread your hawk-like wings, and shed the blood of the pheasants;
It is death for a hawk to live forever in the nest!
Urdu Translation
تو ایک چمکتی ہوئی تلوار ہے جو دنیا کو ہلا کر رکھ دے۔ اپنی چھپی ہوئی صلاحیتوں کو ظاہر کر اور نیام سے باہر نکل۔ شاہین کی طرح اپنے پر پھیلا اور شکار کرنا سیکھ، کیونکہ گھونسلے کے اندر دبک کر بیٹھنا تو شاہین کے لیے موت ہے۔
Roman Urdu Translation
Tu ek chamakti hui talwar hai jo dunya ko hila kar rakh day. Apni chhupi hui salahiyaton ko zahir kar aur niyam se bahar nikal. Shaheen ki tarah apne par phaila aur shikar karna seekh, kyunkeh ghonslay ke andar dubak kar baithna to shaheen ke liye maut hai.

تو نہ شناسی ہنوز، شوق بمیرد بواصل
چیست حیاتِ دوام؟ سوختنِ ناتمام
Roman Urdu
Tu na-shanasi hanooz, shauq bameerad ba-vasl
Cheest hayat-e-dawam? Sokhtan-e-natamam!
English Translation
You do not yet know that longing dies upon union;
What is eternal life? It is to burn forever in incomplete passion!
Urdu Translation
تو ابھی یہ نہیں جانتا کہ منزل مل جانے سے تڑپ ختم ہو جاتی ہے۔ ہمیشہ کی زندگی کیا ہے؟ یہ تو دراصل کبھی نہ ختم ہونے والی جستجو اور تڑپ کا نام ہے۔
Roman Urdu Translation
Tu abhi ye nahi jaanta keh manzil mil jaane se tadap khatam ho jati hai. Hamesha ki zindagi kya hai? Ye to dar-asal kabhi na khatam hone wali justuju aur tadap ka naam hai.

چہ خوش است زندگی را ہمہ سوز و ساز کردن
دلِ کوہ و دشت و صحرا بہ دمے گداز کردن
ز قفس درے کشادن بہ فضائے گلستانے
رہِ آسماں نوردن، بہ ستارہ راز کردن
Roman Urdu
Cheh khush ast zindagi ra hama soz o saaz kardan
Dil-e-koh o dasht o sahra ba dame gudaz kardan
Za qafas dare kashadan ba faza-e-gulistane
Rah-e-asman nawardan, ba sitara raaz kardan
English Translation
How delightful it is to make life a continuous struggle of passion!
To melt the heart of mountains, plains, and deserts in a single breath.
The cage has opened its veil into the vastness of the garden;
To travel the paths of the heavens and whisper secrets to the stars!
Urdu Translation
زندگی کو جدوجہد اور تڑپ (سوز و ساز) میں ڈھال لینا کتنا خوبصورت ہے! پہاڑوں، میدانوں اور صحراؤں کو اپنی ہمت سے مسخر کر لینا کتنا اچھا ہے۔ قفس کا دروازہ گلستان کی فضاؤں میں کھل گیا ہے؛ اب ہم آسمانوں کا سفر کریں گے اور ستاروں سے اپنے دل کے راز کہیں گے۔
Roman Urdu Translation
Zindagi ko jido-jihad aur tadap (soz o saaz) mein dhaal lena kitna khoobsurat hai! Pahadon, maidanon aur sahraon ko apni himmat se musakh-khar kar lena kitna accha hai. Qafas ka darwaza gulistan ki fazaon mein khul gaya hai; ab hum aasmanon ka safar karein gay aur sitaron se apne dil ke raaz kahein gay.

بگدازہائے پنہاں، بہ نیازہائے پیدا
نظرے ادا شناس بہ حریمِ ناز کردن
گہے جز یکی ندیدن بہ ہجومِ لالہ زارے
گہے خارِ نیش زن را ز گل امتیاز کردن
Roman Urdu
Ba gudaz-haye pinhann, ba niyaz-haye paida
Nazare ada-shanas ba hareem-e-naz kardan
Gahe juz yaki nadeedan ba hujoom-e-lala-zare
Gahe khar-e-neesh-zan ra za gul imtiyaz kardan
English Translation
With hidden melting of the soul and outward humble prayers,
To cast a knowing glance toward the Sanctuary of Divine Beauty.
Sometimes seeing nothing but the One in a crowd of tulips;
Sometimes distinguishing the stinging thorn from the soft rose.
Urdu Translation
چھپی ہوئی تڑپ اور ظاہر بندگی کے ساتھ اس اللہ کی بارگاہ میں ایسی نظر ڈالنا جو اس کی اداؤں کو پہچانتی ہو۔ کبھی تو رنگ برنگے باغ میں سوائے ایک (خدا) کے اور کچھ نہ دیکھنا، اور کبھی چبھنے والے کانٹے اور نرم پھول کے درمیان فرق کو پہچاننا (یعنی زندگی کی حقیقتوں کو سمجھنا)۔
Roman Urdu Translation
Chhupi hui tadap aur zahir bandagi ke sath us Allah ki bargah mein aisi nazar daalna jo us ki adaon ko pehchanti ho. Kabhi to rang-birangay baagh mein siwaye Ek (Khuda) ke aur kuch na dekhna, aur kabhi chubhne walay kaante aur narm phool ke darmiyan farq ko pehchanna (yani zindagi ki haqiqaton ko samajhna).

ہمہ سوزِ ناتمامم، ہمہ دردِ آرزویم
بہ گماں دہیم یقیں را کہ شہیدِ جستجویم
Roman Urdu
Hama soz-e-natamamam, hama dard-e-arzooyam
Ba guman deham yaqeen ra keh shaheed-e-justujooyam!
English Translation
I am entirely an incomplete burning, a pure ache of longing;
I would trade certainty for doubt, for I am a martyr of the quest!
Urdu Translation
میں سر سے پاؤں تک ایک ادھوری تڑپ اور آرزو کا درد ہوں۔ میں ایک جگہ ٹھہر جانے والے یقین کے بدلے اس شک کو ترجیح دیتا ہوں جو مجھے مزید تلاش پر اکسائے، کیونکہ میں تو جستجو اور کھوج کا مارا ہوا ہوں۔
Roman Urdu Translation
Mein sar se paon tak ek adhoori tadap aur arzoo ka dard hoon. Mein ek jagah thehar jane walay yaqeen ke badle us shak ko tarjeeh deta hoon jo mujhe mazeed talash par uksaye, kyunkeh mein to justujo aur khoj ka mara hua hoon.

اے کہ ز خورشیدِ تو کوکبِ جاں مستنیر
از دلم افروختی شمعِ جہانِ ضریر
ریخت ہنر ہائے من بحر بہ یک نائے آب
تیشہء من آورد از جگرِ خارہ شیر
Roman Urdu
Ae keh za khurshid-e-Tu kokab-e-jan mustaneer
Az dilam afrookhti shama-e-jahan-e-zareer
Rekht hunar-haye man bahr ba yak naye aab
Tesha-e-man award az jigar-e-khara sheer!
English Translation
O You, from whose Sun the star of my soul receives light!
You lit the lamp of this dark world from my heart.
My skills compressed the vast ocean into a narrow stream;
My axe brought forth milk from the heart of the hard stone!
Urdu Translation
اے اللہ! تیری ہی روشنی سے میری روح کا ستارہ روشن ہے۔ تو نے میرے دل کی تڑپ سے اس اندھیری دنیا میں چراغ جلایا۔ میرے ہنر نے سمندروں کو نہروں میں قید کر دیا اور میری محنت (تیشے) نے پتھر کا سینہ چیر کر دودھ کی نہریں نکال لیں۔
Roman Urdu Translation
Ae Allah! Teri hi roshni se meri rooh ka sitara roshan hai. Tu ne mere dil ki tadap se is andheri dunya mein chiragh jalaya. Mere hunar ne samandaron ko nahron mein qaid kar diya aur meri mehnat (teshay) ne patthar ka seena cheer kar doodh ki nahrein nikal lein.

گرچہ فسوںش مرا بروز راہ صواب
از غلطم درگذر عذر گناہم پذیر
رام نگردد دو جہاں تا نہ فسوںش خوریم
جز بہ کمندِ نیاز، ناز نہ گردد اسیر
Roman Urdu
Garcha fusoonesh mara baroz-e-rah-e-sawab
Az ghaltam darguzar uzr-e-gunaham pazeer
Ram nagardad do jahan ta na fusoonesh khureem
Juz ba kamand-e-niyaz, naz na gardad aseer
English Translation
Though his (Satan’s) magic led me astray from the right path,
Forgive my error and accept the excuse for my sin.
The two worlds cannot be conquered unless we experience his deception;
Beauty (Naz) cannot be captured except by the lasso of humility (Niyaz).
Urdu Translation
گو کہ اس (شیطان) کے جادو نے مجھے سیدھے راستے سے بھٹکا دیا، تو میری خطا بخش دے اور میرا عذرِ گناہ قبول کر لے۔ جب تک اس کا فریب نہ کھایا جائے یہ دنیا رام نہیں ہوتی؛ عاجزی کے پھندے کے بغیر حسنِ مغرور قابو میں نہیں آتا۔
Roman Urdu Translation
Go keh is (shaitan) ke jadu ne mujhe seedhe raste se bhatka diya, tu meri khata bakhsh de aur mera uzr-e-gunah qabool kar le. Jab tak us ka fareeb na khaya jaye yeh dunya ram nahi hoti; aajzi ke phanday ke baghair husn-e-maghroor qabu mein nahi aata.

تا شود از آہِ گرم این بتِ سنگیں گداز
بستنِ زنارِ او بود مرا ناگزیر
عقل بدام آورد فطرتِ چالاک را
اہرمنِ شعلہ زاد سجدہ کند خاک را
Roman Urdu
Ta shawad az aah-e-garm een but-e-sangheen gudaz
Bastan-e-zunnar-e-oo buvad mara na-guzeer
Aqal ba daam award fitrat-e-chalak ra
Ahriman-e-shula zad sajda kunad khak ra
English Translation
To make this stony idol melt with a warm sigh,
It was inevitable for me to wear its sacred thread (engage with the material world).
Intellect has trapped the cunning forces of nature in its net;
The fire-born Satan now prostrates before the creature of clay!
Urdu Translation
کیونکہ یہ پتھریلا بت (دنیا) آہِ گرم سے پگھل جاتا ہے، اس لیے میرے لیے اس کی زنار گلے میں ڈالنا ضروری تھا۔ میری عقل نے ابلیس کی فطرتِ چالاک کو اپنے دام میں لے لیا ہے؛ اب آگ کی لپٹ سے پیدا ہونے والا شیطان خاک (انسان) کو سجدہ کرتا ہے۔
Roman Urdu Translation
Kyunkeh yeh pathreela but (dunya) aah-e-garm se pighal jata hai, is liye mere liye is ki zunnar galay mein dalna zaroori tha. Meri aqal ne Iblees ki fitrat-e-chalak ko apne daam mein le liya hai; ab aag ki lapat se paida honay wala shaitan khak (insan) ko sajda karta hai.




