(Payam-e-Mashriq-043) Al-Mulk Lillah الملک الله

طارق چو بر کنارہء اندلس سفینہ سوخت

گفتند کارِ تو بہ نگاہِ خرد خطاست

دوریم از سوادِ وطن باز چوں رسیم؟

ترکِ سبب ز روئے شریعت کجا رواست؟

Roman Urdu

Tariq chu bar kinara-e-Andalus safeena sokht

Guftand kaar-e-tu ba nigah-e-khirad khatast

Dooreem az sawad-e-watan baaz choon raseem

Tark-e-sabab zi rooye shariat kuja rawast

Urdu Translation

طارق (بن زیاد) نے جب اندلس کے ساحل پر اپنی کشتیاں جلا دیں، تو اس کے ساتھیوں نے کہا کہ عقل کی نظر میں تمہارا یہ کام غلط ہے۔ ہم اپنے وطن کی حدود سے بہت دور ہیں، اب واپس کیسے پہنچیں گے؟ اور شریعت کی رو سے اسباب کو ترک کر دینا (واپسی کا ذریعہ ختم کرنا) کہاں جائز ہے؟

Roman Urdu Translation

Tariq (bin Ziyad) ne jab Andalus ke sahil par apni kashtiyan jala dein, to us ke sathiyon ne kaha ke aql ki nazar mein tumhara yeh kaam ghalt hai. Hum apne watan ki hudood se bohat door hain, ab wapas kaise pahuchein ge? Aur shariat ki ro se asbab ko tark kar dena (wapsi ka zariya khatm karna) kahan jaiz hai

خندید و دستِ خویش بہ شمشیر برد و گفت

ہر ملک ملکِ ماست کہ ملکِ خدائے ماست

Roman Urdu

Khandeed o dast-e-khwesh ba shamsheer burd o guft

Har mulk mulk-e-mast ki mulk-e-Khuda-e-mast

Urdu Translation

وہ (طارق) مسکرایا اور اپنا ہاتھ اپنی تلوار کے قبضے پر لے گیا اور کہا: ہر ملک ہمارا ہی ملک ہے کیونکہ یہ سب ہمارے خدا کا ملک ہے (اور ایک مومن کے لیے ساری زمین اللہ کی سلطنت ہے)۔

Roman Urdu Translation

Woh (Tariq) muskuraya aur apna hath apni talwar ke qabze par le gaya aur kaha: Har mulk hamara hi mulk hai kyunke yeh sab hamare Khuda ka mulk hai (aur aik momin ke liye sari zameen Allah ki sultanat hai).

ایک بصیرت آموز نکتہ: اس نظم میں علامہ اقبال نے طارق بن زیاد کے حوالے سے “مردِ مومن” کے بے خوف اور توکل سے بھرپور جذبے کی عکاسی کی ہے، جہاں جغرافیائی حدود کی کوئی اہمیت نہیں رہتی۔

Share your love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *