
(Rumuz-e-Bekhudi-06) Mahawara Teer Wa Shamsheer محاوره تیر و شمشیر

سرِ حق تیراز لبِ سوفار گفت
تیغ را در گرمیِ پیکار گفت
اے پریہا جوہر اندر قافِ تو
ذوالفقارِ حیدر از اسلافِ تو
قوتِ بازوئے خالد دیدہ ای
شام را بر سر شفق پاشیدہ ای
آتشِ قہرِ خدا سرمایہ ات
جنت الفردوس زیرِ سایہ ات
در ہوائیم یا میانِ تر کشم
ہر کجا باشم سراپا آتشم
Roman Urdu
Sirr-e-haq teer-az lab-e-soofaar guft
Tegh ra dar garmi-e-paikaar guft
Ay pari-ha johar andar Qaaf-e-tu
Zulfiqar-e-Haider az aslaaf-e-tu
Quwwat-e-bazoo-e-Khalid deeda-ee
Shaam ra bar sar shafaq pasheeda-ee
Aatish-e-qahar-e-Khuda sarmaya-at
Jannat-ul-Firdous zeer-e-saya-at
Dar hawayam ya miyan-e-tarkasham
Har kuja basham sarapa aatasham
English Translation
The arrow spoke a secret truth from the lips of its nock;
It spoke to the sword in the heat of battle.
“O you, whose blade’s luster is like the fairies of Koh-e-Qaaf,
The Zulfiqar of Haider (Ali R.A.) is among your ancestors.
You have seen the strength of Khalid’s (bin Walid) arm,
You have sprinkled the redness of twilight (blood) over the land of Syria.
The fire of God’s wrath is your wealth,
Yet Paradise lies beneath your shadow.
Whether I am flying through the air or resting in the quiver,
Wherever I may be, I am fire from head to toe”.
Easy Urdu Translation
تیر نے عین گھمسان کے رن میں سوفار کے لب سے کام لیتے ہوئے سچائی کا ایک راز تلوار سے بیان کیا۔ اے تلوار! تیرے اندر جو جوہر موجود ہیں، وہ تیرے کوہِ قاف کی پریاں ہیں۔ حضرت علیؓ کی ذوالفقار بھی تیرے ہی آباؤ اجداد میں سے تھی۔ تو نے اللہ کی تلوار یعنی حضرت خالد بن ولیدؓ کے بازو کی قوت دیکھی ہے، کیونکہ انہوں نے تجھ سے کام لیا اور ملکِ شام کے سر پر شفق کا چھڑکاؤ کر دیا (خون بہا دیا)۔ ایک طرف تیرا سرمایہ خدا کے قہر و غضب کی آگ ہے، دوسری طرف تیرے سائے کے نیچے بہشتِ بریں ہے (الجنۃ تحت ظلال السیوف)۔ میری حالت پر غور کر کہ میں ترکش میں رہوں یا ہوا میں چلوں، جہاں کہیں بھی ہوں، سراپا آگ رہتا ہوں۔
Roman Urdu Translation
Teer ne ain ghamsaan ke rann mein soofaar ke lab se kaam lete hue sachaayi ka ek raaz talwar se bayan kiya. “Ay talwar! Tere andar jo johar maujood hain, wo tere Koh-e-Qaaf ki pariyan hain. Hazrat Ali (R.A.) ki Zulfiqar bhi tere hi aaba-o-ajdad mein se thi. Tu ne Allah ki talwar yaani Hazrat Khalid bin Walid (R.A.) ke bazoo ki quwwat dekhi hai, kyunke unhon ne tujh se kaam liya aur mulk-e-Shaam ke sar par shafaq ka chidkao kar diya (khoon baha diya).
Ek taraf tera sarmaya Khuda ke qahar-o-ghazab ki aag hai, doosri taraf tere saaye ke neeche bahischt-e-bareen hai (Jannat talwaro ke saaye tale hai). Meri haalat par ghaur kar ke mein tarkash mein rahoon ya hawa mein chaloon, jahan kahin bhi hoon, sarapa aag rehta hoon”.

از کماں آیم چو سوئے سینہ من
نیک می بینم بہ توئے سینہ من
گر نباشد درمیاں قلبِ سلیم
فارغ از اندیشہ ہائے یاس و بیم
چاک چاک از نوکِ خود گردانمش
نیمہ از موجِ خوں پوشانمش
در صفائے او ز قلبِ مومن است
ظاہرش روشن ز نورِ باطن است
از تفِ او آب گردد جانِ من
ہمچو شبنم می چکد پیکانِ من
Roman Urdu
Az kaman aayam chu su-ye seena man
Naik mi beenam ba tu-ye seena man
Gar nabashad darmiyan Qalb-e-Saleem
Farigh az andisha-haye yaas-o-beem
Chaak chaak az nauk-e-khud gardanam-ash
Neema az mauj-e-khoon poshanam-ash
Dar safaye oo zi qalb-e-momin ast
Zahir-ash roshan zi noor-e-batin ast
Az taf-e-oo aab gardad jaan-e-man
Humchu shabnam mi chakad paikan-e-man
English Translation
When I leap from the bow toward a chest, I peer deeply into the depths of that heart. If I do not find a “Qalb-e-Saleem” (a heart sound and pure) that is free from the anxieties of despair and fear, I tear it into pieces with my sharp tip and clothe it in a garment made of waves of blood. However, if that chest is pure because of a believer’s heart, and its exterior is lit by the light of its inner soul, then my very being turns to water from its spiritual heat, and my arrowhead drips away harmlessly like dew.
Easy Urdu Translation
جب میں کمان سے نکل کر مقابل کے سینے کی طرف آتا ہوں تو سینے کی گہرائی میں خوب چھان بین کرتا ہوں۔ اگر مجھے وہاں قلبِ سلیم نظر نہ آئے اور ایسا قلب ملے جو خوف اور مایوسی کی آلائشوں سے لتھڑا ہوا ہو تو میں اپنی نوک سے اسے ٹکڑے ٹکڑے کر کے موجِ خون کی کرتی پہنا دیتا ہوں۔ اگر میں دیکھوں کہ اندر مومن کا دل ہے جس کی وجہ سے پورا سینہ آئینہ کی طرح صاف ہے اور باطن کے نور سے اس کا ظاہر بھی روشن ہے تو اس کی حرارت (گرمی) سے میری جان پانی پانی ہو جاتی ہے (یعنی پگھل جاتی ہے) اور میری نوک شبنم کی طرح قطرے بن کر ٹپکنے لگتی ہے۔
Roman Urdu Translation
Jab mein kaman se nikal kar muqabil ke seene ki taraf aata hoon to seene ki gehrai mein khoob chhaan been karta hoon. Agar mujhe wahan Qalb-e-Saleem nazar na aaye aur aisa qalb mile jo khauf aur mayoosi ki alaishon se lathra hua ho, to mein apni nauk se usey tukre tukre kar ke mauj-e-khoon ki kurti pehna deta hoon. Agar mein dekhun ke andar momin ka dil hai jis ki wajah se poora seena aaina ki tarah saaf hai aur batin ke noor se us ka zahir bhi roshan hai, to us ki hararat (garmi) se meri jaan paani paani ho jati hai (yaani pighal jati hai) aur meri nauk shabnam ki tarah qatray ban kar tapakne lagti hai.




