
(Payam-e-Mashriq-014) Fasal-e-Bahar فصل بہار

خیز کہ در کوہ و دشت، خیمہ زد ابرِ بہار
مستِ ترنم ہزار، بر طرفِ جوئبار
طوطی و دراج و سار، کشتِ گل و لالہ زار
چشمِ تماشا بیار
خیز کہ در کوہ و دشت، خیمہ زد ابرِ بہار
Roman Urdu
Khez keh dar koh o dasht, khaima zad abr-e-bahar
Mast-e-tarannum hazar, bar taraf-e-juyebar
Tooti o durraj o saar, kisht-e-gul o lala-zar
Chashm-e-tamasha biyar!
Khez keh dar koh o dasht, khaima zad abr-e-bahar
English Translation
Arise, for the spring cloud has pitched its tent in the mountains and plains!
The nightingale is intoxicated with melody by the riverside.
The parrot, partridge, and starling are amidst the flowerbeds and tulip fields.
Bring an eye capable of witnessing this beauty!
Arise, for the spring cloud has pitched its tent in the mountains and plains!
Urdu Translation
اٹھ کہ بہار کی گھٹا نے پہاڑوں اور جنگلوں میں خیمہ لگا دیا ہے یعنی بہار آگئی ہے۔ نغموں میں مگن بلبل، طوطی، تیتر اور مینا ہیں۔ ندی کے کنارے گلاب اور گلِ لالہ کی بھر مار ہے۔ دیکھنے والی آنکھ پیدا کر؛ اٹھ کہ بہار کی گھٹا نے پربت پربت اور جنگل جنگل خیمہ تان دیا ہے۔
Roman Urdu Translation
Uth keh bahar ki ghata ne pahadon aur junglon mein khaima laga diya hai yani bahar aa gayi hai. Naghmon mein magan bulbul, tooti, teetar aur meena hain. Nadi ke kinare gulab aur gul-e-lala ki bhar-mar hai. Dekhne wali aankh paida kar; uth keh bahar ki ghata ne parbat parbat aur jungle jungle khaima taan diya hai.

خیز کہ در باغ و راغ، قافلہء گل رسید
بادِ بہاراں وزید، مرغِ نوا آفرید
لالہ گریباں درید، حسنِ گلِ تازہ چید
عشق غمِ نو خرید
خیز کہ در باغ و راغ، قافلہء گل رسید
Roman Urdu
Khez keh dar bagh o ragh, qafila-e-gul raseed
Baad-e-baharan vazeed, murgh-e-nawa afreed
Lala gareeban dareed, husn-e-gul-e-taza cheed
Ishq gham-e-nu khareed!
Khez keh dar bagh o ragh, qafila-e-gul raseed
English Translation
Arise, for the caravan of flowers has arrived in the gardens and valleys!
The spring breeze blew, and the birds created new melodies.
The tulip tore its collar, Beauty plucked the fresh rose,
And Love purchased a new sorrow!
Arise, for the caravan of flowers has arrived in the gardens and valleys!
Urdu Translation
اٹھ کہ باغوں اور سبزہ زاروں میں پھولوں کا قافلہ آگیا ہے۔ بہار کی ہوا چلی اور پرندوں نے نغمے گائے۔ لالے نے (جوشِ بہار سے) اپنا گریبان پھاڑ ڈالا، حسن نے تازہ پھول توڑا اور عشق نے ایک نیا غم مول لے لیا۔ اٹھ کہ باغوں اور وادیوں میں پھولوں کا قافلہ آپہنچا ہے۔
Roman Urdu Translation
Uth keh baghon aur sabza-zaron mein phoolon ka qafila aa gaya hai. Bahar ki hawa chali aur parindon ne naghme gaye. Lale ne (josh-e-bahar se) apna gareeban phar dala, husn ne taza phool toda aur ishq ne ek naya gham mol le liya. Uth keh baghon aur wadiyon mein phoolon ka qafila aa pahoncha hai.

بلبلگاں در صغیر، صلصلگاں در خروش
خوںِ چمن در جوش، اے کہ نشینی خموش
بادہء معنی بنوش، آئینِ ہوش در شکن
نغمہ سرا، گل پوش
بلبلگاں در صغیر، صلصلگاں در خروش
Roman Urdu
Bulbulgan dar safeer, salsalgan dar kharoosh
Khoon-e-chaman dar josh, ae keh nasheeni khamoosh
Baada-e-ma’ni banoosh, aayeen-e-hosh dar shikan
Naghma sara, gul posh!
Bulbulgan dar safeer, salsalgan dar kharoosh
English Translation
The nightingales are chirping, the doves are in a roar;
The blood of the garden is boiling, yet you sit in silence!
Drink the wine of Truth, break the rules of cold intellect,
Sing melodies and clothe yourself in flowers!
The nightingales are chirping, the doves are in a roar.
Urdu Translation
بلبلیں چہکار رہی ہیں اور فاختائیں کوکو میں مست ہیں۔ چمن اپنے ہی لہو کی ترنگ (جوش) میں ہے اور تو یوں گم صم بیٹھا ہے! عقل و ہوش کی بندشیں توڑ ڈال اور حقیقت کی شراب پی، خود نغمہ بن جا اور پھولوں میں چھپ جا (لطف اندوز ہو)۔ بلبلیں نغمہ ریز ہیں اور فاختائیں محوِ ترنم ہیں۔
Roman Urdu Translation
Bulbulain chehkar rahi hain aur fakhtayein koo-koo mein mast hain. Chaman apne hi lahu ki tarang (josh) mein hai aur tu yun gum-sum baitha hai! Aqal o hosh ki bandishein tor daal aur haqiqat ki sharab pee, khud naghma ban ja aur phoolon mein chhup ja (lutf andoz ho). Bulbulain naghma-raiz hain aur fakhtayein mahv-e-tarannum hain.

حجرہ نشینی گذار، گوشہء صحرا گزیں
بر لبِ جوئے نشیں، آبِ رواں را ببیں
لختِ دلِ فرودیں، بوسہ زنش بر جبیں
دیدہء معنی کشا
حجرہ نشینی گذار، گوشہء صحرا گزیں
Roman Urdu
Hujra nasheeni guzar, gosha-e-sahra gazein
Bar lab-e-juye nasheen, aab-e-rawan ra babeen
Lakht-e-dil-e-farodeen, bosa zanesh bar jabeen
Deeda-e-ma’ni kusha!
Hujra nasheeni guzar, gosha-e-sahra gazein
English Translation
Leave your secluded room and choose a corner of the desert;
Sit by the riverside and watch the flowing water.
The narcissus is a piece of spring’s heart; kiss its forehead!
Open the eye of deeper meaning!
Leave your secluded room and choose a corner of the desert.
Urdu Translation
اپنی کال کوٹھری سے باہر نکل اور جنگل کی تنہائی اختیار کر۔ ندی کے کنارے بیٹھ اور بہتے ہوئے پانی کو دیکھ۔ بہار کے دل کا ٹکڑا یعنی نرگس کے ماتھے کو چوم۔ اپنی حقیقت دیکھنے والی آنکھ کھول؛ تنہائی چھوڑ اور صحرا کا گوشہ اختیار کر۔
Roman Urdu Translation
Apni kaal-kothri se bahar nikal aur jungle ki tanhai ikhtiyar kar. Nadi ke kinare baith aur behte huay paani ko dekh. Bahar ke dil ka tukra yani nargis ke mathay ko choom. Apni haqiqat dekhne wali aankh khol; tanhai chor aur sahra ka gosha ikhtiyar kar.

خاکِ چمن وا نمود، رازِ دلِ کائنات
بود و نبودِ صفات، جلوہ گری ہائے ذات
آنچہ تو دانی حیات، آنچہ تو خوانی ممات
ہیچ ندارد ثبات
خاکِ چمن وا نمود، رازِ دلِ کائنات
Roman Urdu
Khak-e-chaman wa namood, raaz-e-dil-e-kainat
Bood o nabood-e-sifat, jalwa gari-haye zaat
Ancha tu daani hayat, ancha tu khwani mamat
Heech nadarad sabat!
Khak-e-chaman wa namood, raaz-e-dil-e-kainat
English Translation
The dust of the garden has revealed the secret of the universe’s heart;
The appearance and disappearance of attributes are the manifestations of the Divine Self.
That which you consider life and that which you call death,
None of it has permanent stability!
The dust of the garden has revealed the secret of the universe’s heart.
Urdu Translation
چمن کی مٹی نے کائنات کے دل کا راز فاش کر دیا ہے کہ صفات کا ظہور اور چھپنا دراصل ذاتِ باری تعالیٰ کی تجلیات ہیں۔ جسے تو زندگی جانتا ہے اور جسے تو موت سمجھ رہا ہے، ان میں سے کسی کو بھی ثبات (ہمیشگی) حاصل نہیں۔ چمن کی مٹی نے کائنات کا راز ظاہر کر دیا ہے۔
Roman Urdu Translation
Chaman ki matti ne kainat ke dil ka raaz fash kar diya hai keh sifat ka zuhoor aur chhupna dar-asal Zaat-e-Bari-Ta’ala ki tajalliyat hain. Jisay tu zindagi jaanta hai aur jisay tu maut samajh raha hai, in mein se kisi ko bhi sabat (hameshgi) haasil nahi. Chaman ki matti ne kainat ka raaz zahir kar diya hai.




