(Armaghan-e-Hijaz-Farsi-63) Ba Yaran Tareeq 5: Farang Ayn Razaqi Badanadفرنگ آئینِ رزاقی بداند

     

فرنگ آئینِ رزاقی بداند 

بایں بخشد ازو وا می ستاند

 بہ شیطاں آنچتاں روزی رساند 

کہ یزداں اندر آں حیراں بماند

Farang aeen-e-razzaqi badanad 

Ba-een bakhshad az-oo wa mi-satanad 

Ba shaitan aan-chatan rozi rasanad 

Ke Yazdan andar aan hairan bamanad

The West knows the art of providing sustenance; it gives with one hand and snatches back with the other. It provides livelihood to the devilish in such a manner that even Divinity seems amazed by its cunning schemes.

چہ حاجت طول دادن داستاں را 

بحرفے گویم اسرارِ نہاں را 

جہاںِ خویش با سوداگراں داد 

چہ داند لامکاں قدرِ مکاں را

Che hajat toul dadan dastan ra 

Ba-harf-ay goyam asrar-e-nihan ra 

Jahan-e-khwaish ba saudagaran dad 

Che danad Lamakan qadr-e-makan ra

What is the need to lengthen this story? I shall reveal the hidden secrets in a single word: God has handed over His world to the traders (materialistic powers). How would the “One beyond space” (God) know the value of “space” (the physical needs of man)?

بہشتے بر پاکانِ حرم ہست 

بہشتے بہرِ اربابِ ہمم ہست 

بگو ہندی مسلماں را کہ خوش باش 

بہشتے فی سبیل اللہ ہم ہست

Behisht-ay bar pakan-e-haram hast 

Behisht-ay bahr-e-arbab-e-himam hast 

Bago Hindi Musalman ra ke khush bash 

Behisht-ay fi sabil-illah hum hast

There is a paradise for the pure ones of the Ka’bah, and a paradise for the people of great courage and struggle. Tell the Indian Muslim to be happy, for there is also a paradise given for free (as a charity) for those like him.

Full Explanation in Urdu and Roman Urdu

Urdu

مغربی اقوام رزق دینے کے مادی اصولوں سے بخوبی واقف ہیں؛ وہ اگر ایک ہاتھ سے کچھ عطا کرتے ہیں تو دوسرے ہاتھ سے اسے واپس چھین لیتے ہیں۔ وہ شیطان صفت لوگوں کو اس طرح مادی وسائل فراہم کرتے ہیں کہ بظاہر دیکھنے والا دنگ رہ جاتا ہے، مگر اس فراوانی کے پیچھے مکر و فریب اور غلامی کا جال چھپا ہوتا ہے۔

 Roman Urdu

Maghribi aqwam rizq dene ke madi usoolon se bakhoobi waqif hain; woh agar ek hath se kuch ata karte hain to doosre hath se use wapis cheen lete hain. Woh shaitan sifat logon ko is tarah madi wasail faraham karte hain ke bظahir dekhne wala dang reh jata hai, magar is frawani ke peeche makr-o-fareb aur gulami ka jaal chupa hota hai.

Urdu

اس پوری کہانی کو لمبا کرنے کی کیا ضرورت ہے؟ میں ایک ہی لفظ میں چھپے ہوئے تمام راز بیان کر دیتا ہوں۔ اللہ تعالیٰ نے یہ دنیا ان مادی سوداگروں اور تاجروں کے حوالے کر دی ہے۔ یہاں اقبال طنزاً کہتے ہیں کہ اللہ جو کہ مکان کی قید سے پاک ہے، وہ ان مادی ضرورتوں اور زمین پر بسنے والے انسانوں کی قدر و قیمت کیا جانے، یعنی دنیا داروں نے مذہب کو زندگی کے عملی معاملات سے جدا کر دیا ہے۔

Roman Urdu

Is poori kahani ko lamba karne ki kya zaroorat hai? Mein ek hi lafz mein chupe hue tamam raaz bayan kar deta hoon. Allah Ta’ala ne yeh duniya in madi saudagaran aur tajiron ke hawale kar di hai. Yahan Iqbal tanzan kehte hain ke Allah jo ke makan ki qaid se pak hai, woh in madi zarooraton aur zameen par basne wale insanon ki qadr-o-qeemat kya jaane, yani duniya daron ne mazhab ko zindagi ke amli mamlat se juda kar diya hai.

Urdu

ایک جنت تو ان لوگوں کے لیے ہے جو حرم کے پاکباز اور عبادت گزار بندے ہیں، اور ایک جنت کا بلند مقام ان مجاہدوں کے لیے ہے جو بلند ہمت اور جدوجہد کرنے والے ہیں۔ لیکن اے ہندوستانی مسلمان! تو پریشان نہ ہو اور خوش رہ، کیونکہ تیرے جیسے بے عمل اور سست لوگوں کے لیے ایک ایسی جنت بھی ہے جو کسی محنت کے بغیر محض خیرات کے طور پر “فی سبیل اللہ” مل جائے گی۔

Roman Urdu

Ek jannat to un logon ke liye hai jo haram ke paak-baz aur ibadat-guzar bande hain, aur ek jannat ka buland maqam un mujahidon ke liye hai jo buland himmat aur jiddo-juhd karne wale hain. Lekin ae Hindustani Musalman! tu pareshan na ho aur khush reh, kyunke tere jaise be-amal aur sust logon ke liye ek aisi jannat bhi hai jo kisi mehnat ke baghair mahaz khairat ke taur par “fi sabil-illah” mil jaye gi.

Share your love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *