
(Payam-e-Mashriq-125) Paigham Bargsan – Bergson’s Message پیغام برگساں


تا بر تو آشکار شود رازِ زندگی
خود را جدا مکن ز شعلہ مثالِ شرر
بہرِ نظارہ جز نگہِ آشنا میار
در مرز و بومِ خود چو غریباں گذر مکن
Roman Urdu
Ta bar tu aashkar shawad raaz-e-zindagi
Khud ra juda makun zi shoala misal-e-sharar
Bahar-e-nazara juz nigah-e-aashna mayar
Dar marz o boom-e-khud cho ghariban guzar makun
English Translation
So that the secret of life may be revealed to you, do not separate yourself from the Flame like a mere spark. For observation, bring nothing but a familiar eye (an eye that knows reality). Do not wander through your own homeland like a stranger.
Urdu Translation
تاکہ تجھ پر زندگی کا بھید کھل جائے، تو خود کو چنگاری کی طرح اصل شعلے (کائنات کی اصل حقیقت) سے جدا مت کر۔ حقیقت کا مشاہدہ کرنے کے لیے ایسی آنکھ پیدا کر جو اجنبی نہ ہو بلکہ حقیقت سے آشنا ہو۔ اپنے ہی ملک اور کائنات میں پردیسیوں کی طرح (بے خبری میں) مت گزر۔
Roman Urdu of Urdu Translation
Ta-keh tujh par zindagi ka bhed khul jaye, tu khud ko chingari ki tarah asal shoalay (kainaat ki asal haqiqat) say juda mat kar. Haqiqat ka mushahida karnay kay liye aisi aankh paida kar jo ajnabi na ho balkeh haqiqat say aashna ho. Apnay hi mulk aur kainaat mein pardesiyon ki tarah (be-khabri mein) mat guzar.

نقشے کہ بستہ ای ہمہ اوہامِ باطل است
عقلے بہم رساں کہ ادب خوردہء دل است
Roman Urdu
Naqshay keh basta-ay hama auham-e-baatil ast
Aql-ay baham rasan keh adab khorda-e-dil ast
English Translation
The patterns you have fashioned are all false illusions. Attain an intellect that has been nurtured and disciplined by the Heart.
Urdu Translation
جو نقش و نگار یا نظریات تو نے (محض ظاہری حواس کی بنیاد پر) بنائے ہیں وہ سب باطل وہم اور دھوکا ہیں۔ ایسی عقل حاصل کر جس نے دل (وجدان) سے تربیت پائی ہو (یعنی وہ عقل جو صرف منطق نہیں بلکہ عشق اور بصیرت سے روشن ہو)۔
Roman Urdu of Urdu Translation
Jo naqsh-o-nigar ya nazriyat tu nay (mahz zahiri hawaas ki banyad par) banaye hain woh sab baatil waham aur dhoka hain. Aisi aqal haasil kar jis nay dil (wijdan) say tarbiyat payi ho (yani woh aqal jo sirf mantiq nahi balkeh ishq aur baseerat say roshan ho).
خلاصہ
Urdu Text
برگساں کے فلسفے کا بنیادی نکتہ یہ ہے کہ زندگی کو محض عقل اور منطق کے پیمانوں سے نہیں ناپا جا سکتا۔ اقبال اس نظم میں بتاتے ہیں کہ حقیقتِ زندگی تک پہنچنے کے لیے عقل کو دل (وجدان) کا تابع ہونا چاہیے۔ جب انسان کائنات کو ایک اجنبی کی طرح نہیں بلکہ اس کا حصہ بن کر دیکھتا ہے، تبھی اسے زندگی کے اصل راز معلوم ہوتے ہیں۔
Roman Urdu
Bergson kay falsafay ka banyadi nukta yeh hai keh zindagi ko mahz aqal aur mantiq kay paimano say nahi napa ja sakta. Iqbal iss nazm mein batatay hain keh haqiqat-e-zindagi tak pahnchnay kay liye aqal ko dil (wijdan) ka tabay hona chahiye. Jab insaan kainaat ko aik ajnabi ki tarah nahi balkeh uss ka hissa ban kar dekhta hai, tabhi ussay zindagi kay asal raaz maloom hotay hain.




