(Zabur-e-Ajam-101) Part 2-40: Kasheedi Badah Ha Dar Sohbat Begana Pe Dar Pe کَشِیدی بادَہ‌ہا دَر صُحبتِ بیگانہ، پَے دَر پَے 

کَشِیدی بادَہ‌ہا دَر صُحبتِ بیگانہ، پَے دَر پَے 

بِہ نُورِ دِیگَراں اَفروختِی پَیمانہ، پَے دَر پَے!

Roman Urdu Translation

 Kasheedi baadah-ha dar sohbat-e-begana, pay dar pay, 

Ba noor-e-degaran afrookhti paimana, pay dar pay!

English Translation 

You have drunk wine incessantly in the company of strangers (foreigners), and you have illuminated your cup continuously with the light of others!

Urdu

 اقبال یہاں امتِ مسلمہ کے اس رویے پر افسوس کا اظہار کر رہے ہیں جس میں وہ مغربی افکار اور تہذیب کی اندھی تقلید کر رہے ہیں۔ غیروں کے خیالات کو اپنانا ایک زہر کے مترادف ہے، اور دوسروں کے دیے ہوئے علم و فلسفے سے اپنی زندگی کو روشن کرنے کی کوشش کرنا سراسر گمراہی ہے۔ وہ چاہتے ہیں کہ مسلمان اپنی تہذیب و فکر کی طرف لوٹیں۔

Roman Urdu

Iqbal yahan ummat-e-muslima ke is rawayye par afsos ka izhaar kar rahe hain jis mein wo maghribi afkaar aur tehzeeb ki andhi taqleed kar rahe hain. Gairon ke khayalat ko apnana ek zehar ke mutaradif hai, aur dusron ke diye hue ilm-o-falsafay se apni zindagi ko roshan karne ki koshish karna sarasar gumrahi hai. Wo chahte hain ke musalman apni tehzeeb-o-fikr ki taraf lautain.

زِ دَستِ ساقِیِ خاوَر، دُو جامِ اَرغَوان دَرکَش 

کہ اَز خاکِ تُو خیزَد نالَہِ مَستانَہ، پَے دَر پَے!

Roman Urdu Translation 

Zi dast-e-saqi-e-khawar, do jaam-e-arghawan darkash, 

Ki az khaak-e-tu khezad nala-e-mastana, pay dar pay!

English Translation 

Drink two cups of crimson wine from the hands of the Saki of the East, so that from your dust (body) may arise intoxicated laments incessantly!

Urdu

 “ساقیِ خاور” سے مراد مشرق کا وہ روحانی پیغام اور الہامی حکمت ہے جو اقبال کا خاص موضوع ہے۔ وہ کہتے ہیں کہ اپنی جڑوں سے جڑ جاؤ اور وہی روحانی کیفیت حاصل کرو جو تمہارے اسلاف کی پہچان تھی۔ جب تمہارے اندر وہ حقیقی روحانی مستی پیدا ہو جائے گی، تو تمہارے ہر عمل سے ایک ایسا جوش و جذبہ نکلے گا جو دنیا کو ہلا کر رکھ دے گا۔

Roman Urdu

“Saqi-e-Khawar” se murad mashriq ka wo ruhani paigham aur ilhami hikmat hai jo Iqbal ka khaas mauzoo hai. Wo kehte hain ke apni jaron se jur jao aur wohi ruhani kaifiyat hasil karo jo tumhare aslaaf ki pehchan thi. Jab tumhare andar wo haqeeqi ruhani masti paida ho jaye gi, to tumhare har amal se ek aysa josh-o-jazba nikle ga jo duniya ko hila kar rakh de ga.

دِلِے کو اَز تَب و تابِ تَمَنّا آشنا گَردَد 

زَنَد بَر شُعلَہِ خُود را صُورتِ پَروانَہ، پَے دَر پَے!

Roman Urdu Translation 

Dil-e-ki az tab-o-taab-e-tamanna aashna gardad, 

Zanad bar shola-e-khud ra surat-e-parwana, pay dar pay!

English Translation 

The heart that becomes familiar with the fervor and intensity of desire throws itself upon its own flame like a moth incessantly!

Urdu

 جو دل اللہ کی محبت اور حق کی طلب سے آشنا ہو جائے، وہ اپنی ذات کے شعلے میں فنا ہونے کے لیے تیار رہتا ہے۔ جیسے پروانہ شمع پر جان دیتا ہے، ویسے ہی سچا عاشق اپنی تمام خواہشات اور انا کو اپنے بلند مقصد پر قربان کر دیتا ہے۔ یہی وہ لگن ہے جو انسان کو مقامِ کمال تک پہنچاتی ہے۔

Roman Urdu

Jo dil Allah ki mohabbat aur haq ki talab se aashna ho jaye, wo apni zaat ke sholay mein fana hone ke liye tayyar rehta hai. Jaise parwana shama par jaan deta hai, waise hi sacha aashiq apni tamam khwahishat aur ana ko apne buland maqsad par qurban kar deta hai. Yehi wo lagan hai jo insan ko maqam-e-kamaal tak pahunchati hai.

زِ اَشکِ صُبحگاہی زِندگی را بَرگ و ساز آوَر 

کِشتِ تُو وِیران، تا نہ رِیزی دانَہ، پَے دَر پَے!

Roman Urdu Translation 

Zi ashk-e-subh-gahi zindagi ra barg-o-saaz aawar, 

Kisht-e-tu veeran, ta na reezi daana, pay dar pay!

English Translation 

Bring life to fruition with the tears of dawn (prayer/supplication); your field is barren, so keep sowing the seeds (of good deeds) incessantly!

Urdu

 صبحِ صادق کے وقت کی عبادت اور دعا میں ایک خاص تاثیر ہوتی ہے۔ اقبال اس وقت کو روحانی بیداری کے لیے بہترین قرار دیتے ہیں۔ وہ کہتے ہیں کہ تمہاری زندگی کی کھیتی تب تک بنجر رہے گی جب تک تم اس میں مسلسل عمل اور دعا کے بیج نہیں بوؤ گے۔ کامیابی کے لیے مسلسل محنت اور اللہ سے تعلق لازمی ہے۔

Roman Urdu

Subah-e-sadiq ke waqt ki ibadat aur dua mein ek khaas taseer hoti hai. Iqbal is waqt ko ruhani bedari ke liye behtareen qarar dete hain. Wo kehte hain ke tumhari zindagi ki kheti tab tak banjar rahe gi jab tak tum is mein musalsal amal aur dua ke beej nahi bo-o-ge. Kamyabi ke liye musalsal mehnat aur Allah se talluq lazmi hai.

بِگَرداں جام و اَز ہَنگامَہِ اَفرَنگ کَم‌تَر گوے

 ہَزاراں کارَواں بِگُوشَت اَز اِیں وِیرانَہ، پَے دَر پَے!

Roman Urdu Translation 

Bagardan jaam o az hungama-e-Afrang kam-tar go-ay, 

Hazaran karwan bi-gosh-at az een veerana, pay dar pay!

English Translation 

Turn the cup (of your own tradition) and speak less of the commotion of Europe; thousands of caravans pass by your ears from this desolate place incessantly!

Urdu

 یورپ کی مادی کامیابیوں کا شور مچانا چھوڑو۔ اپنی تاریخ اور اپنے ماضی کو دیکھو جہاں سے بڑے بڑے قافلے گزرے ہیں۔ یہ دنیا ایک ویرانہ بن چکی ہے، لیکن اگر تم غور کرو تو تمہیں اس میں اپنے اسلاف کی عظمت کی گونج سنائی دے گی۔ غیروں کی نقل چھوڑ کر اپنے شاندار ماضی سے سبق سیکھو۔

Roman Urdu

Europe ki maadi kamyabiyon ka shor machana chhoro. Apni tareekh aur apne maazi ko dekho jahan se baray baray qafilay guzray hain. Ye duniya ek veerana ban chuki hai, lekin agar tum ghaur karo to tumhein is mein apne aslaaf ki azmat ki goonj sunai de gi. Gairon ki naqal chhor kar apne shandaar maazi se sabq seekho.

Share your love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *