
(Javed Nama-36) Tazkeer Nabiya-e-Mareekh تذکیر نبیه مریخ


اے زناں ! اے مادراں ! اے خواہران ! زیستن تا کے مثالِ دلبراں ؟
دلبری اندر جہاں مظلومی است دلبری محکومی و محرومی است !
در دو گیسو شانہ گردانیم ما مرد را نخچیرِ خود دانیم ما
خود گدازیہائے او مکر و فریب درد و داغ و آرزو مکر و فریب !
Roman Urdu)
Aey zanaan! Aey maadaraan! Aey khwahaan!
Zeistan ta kay misaal-e-dilbaraan?
Dilbari andar jahan mazloomi ast
Dilbari mahkoomi o mahroomi ast!
Dar do geisu shana gardaneym ma
Mard ra nakhcheer-e-khud daneym ma
Khud-gudazihaye o makr o fareib
Dard o daagh o aarzoo makr o fareib!
English Translation
She cried out: “O women! O mothers! O sisters! How long will you continue to live merely as beloveds and objects of desire?” “To play the role of a beloved in this world is nothing but being oppressed; being a beloved means total subjugation and deprivation!” “We comb our two tresses and think that we are making man our prey and hunting him down,” “But his apparent self-sacrifices are nothing but deceit and trickery; his expressions of love, his pain, his scars, and his desires are all absolute fraud!”
Urdu
تشریح: مریخ کی وہ جھوٹی مدعیۂ نبوت (دوشیزہ) میدان میں جمع عورتوں کے جذبات کو بھڑکاتے ہوئے وعظ کرتی ہے کہ: اے مریخ کی عورتو، ماؤ اور بہنو! تم کب تک مردوں کی محبوبہ بن کر اپنی زندگی گزارتی رہو گی اور ان کے اشاروں پر ناچو گی؟ یاد رکھو کہ اس دنیا میں محبوبہ بن کر رہنا دراصل اپنی مظلومیت پر مہر لگانا ہے، کیونکہ یہ دلبری اور حسن کا کھیل عورت کو مرد کا محتاج، محکوم اور اس کے حقوق سے محروم کر دیتا ہے۔ ہم عورتیں یہ سمجھتی ہیں کہ ہم اپنی زلفوں کو سنوار کر اور اپنے بناؤ سنگھار کے ذریعے مرد کو اپنا اسیر اور شکار بنا رہی ہیں، لیکن یہ ہماری بھول ہے۔ مرد جو ہمارے سامنے محبت کے دعوے کرتا ہے، اپنے دل کے پگھلنے کی جھوٹی داستانیں سناتا ہے اور تڑپنے کا ناٹک کرتا ہے، وہ سب اس کا عیارانہ مکر و فریب ہے۔ اس کے دل کی آرزوئیں، اس کے پیار کا درد اور اس کی وفاداری کے دعوے سراسر دھوکہ ہیں جن کا مقصد صرف عورت کو جال میں پھنسانا ہے۔
Roman Urdu
Mareekh ki wo jhooti mudda’iya-e-nubuwwat (dosheeza) maidan mein jama auraton ke jazbaat ko bharkate hue wa’az karti hai ke: Aey Mareekh ki aurato, mao aur behno! Tum kab tak mardon ki mehbooba ban kar apni zindagi guzarati raho gi aur un ke isharon par nacho gi? Yaad rakho ke is dunya mein mehbooba ban kar rehna darasl apni mazloomiat par mohr lagana hai, kyunke ye dilbari aur husn ka khel aurat ko mard ka muhtaj, mahkoom aur us ke huqooq se mahroom kar deta hai.
Hum auratein ye samajhti hain ke hum apni zulfon ko sanwar kar aur apne banao-singhaar ke zariye mard ko apna aseer aur shikar bana rahi hain, lekin ye hamari bhool hai. Mard jo hamare saamne muhabbat ke da’we karta hai, apne dil ke pighalne ki jhooti dastanein sunata hai aur tarapne ka naatak karta hai, wo sab us ka ayyarana makr o fareib hai. Us ke dil ki aarzoo_ein, us ke pyar ka dard aur us ki wafadari ke da’we sarasar dhoka hain jin ka maqsad sirf aurat ko jaal mein phansana hai.

گرچہ آں کافر حرم سازد ترا ہمبر و بودن آزارِ حیات
وصلِ او زہر و فراقِ او نبات مارِ پیچاں ! از خم و پیچش گریز
زہرِ پایش را بہ خونِ خود مریز ! از امومت زرد روئے مادراں !
اے خنک آزادیِ بے شوہراں ! لذتِ ایماں بیفزاید مرا
Roman Urdu)
Gar-che aan kafir haram saazad tura
Hambar o boodan aazar-e-hayat
Wasl-e-o zahr o firaaq-e-o nabaat
Maar-e-peechan! az kham o peich-ash guzeiz
Zahr-e-paayash ra ba khoon-e-khud mareiz !
Az ummoomat zard-rooye maadaraan !
Aey khunuk aazadi-e-be-shoharaan !
Lazzat-e-imaan bey-afzayed mara
English Translation
“Even if that infidel (man) makes you his wedded wife (within his sacred sanctuary), living as his life partner is nothing but a torment and torture for your existence!” “His union is like a deadly poison, while separation from him is as sweet as sugar-candy! He is like a twisting, coiling serpent; flee from his complex twists and turns!” “Do not allow his venomous fangs to inject poison into the pure stream of your blood! Look, how the beauty of mothers turns pale and yellow due to the burden of motherhood! “Ah, how wonderful and blissful is the freedom of women who live without husbands! This realisation increases the sheer joy of my faith (my modern mission)!”
Urdu
تشریح: وہ جھوٹی نبیہ عورتوں کو پٹی پڑھاتے ہوئے کہتی ہے کہ اگرچہ وہ ظالم مرد تمہیں اپنی بیوی بنا کر اپنے گھر (حرم) میں باعزت مقام دینے کا جھوٹا وعدہ کرے، تب بھی اس کا ہم پہلو اور لائف پارٹنر بننا زندگی کا سب سے بڑا عذاب اور تکلیف ہے۔ مرد کا ملاپ اور اس کی قربت عورت کے حق میں ایک زہرِ قاتل کی طرح ہے، جبکہ اس سے دور رہنا اور جدا ہونا مصری کی ڈلی (شیرینی) کی طرح میٹھا اور پرسکون ہے۔ مرد ایک بل کھاتے ہوئے زہریلے سانپ کی مانند ہے؛ اس کے مکر و فریب کے پیچ و خم سے جتنا ہو سکے بچو اور دور بھاگو، اور اس سانپ کے زہر کو اپنی پاکیزہ زندگی اور خون کے اندر داخل مت ہونے دو۔ وہ حمل اور بچوں کی پرورش پر حملہ کرتے ہوئے کہتی ہے کہ دیکھو، ماں بننے کی وجہ سے عورتوں کی خوبصورتی ختم ہو جاتی ہے اور ان کے چہرے زرد پڑ جاتے ہیں! اس لیے وہ عورتیں کتنی خوش نصیب اور مبارک ہیں جو شادی کے بندھن اور شوہروں کے بغیر بالکل آزاد زندگی گزارتی ہیں۔ وہ کہتی ہے کہ یہ لادین فلسفہ ہی میری نبوت ہے اور اس پر میرا یقین میرے ایمان کی لذت کو اور بڑھا دیتا ہے۔
Roman Urdu
Wo jhooti nabia auraton ko patti parhate hue kehta hai ke agarche wo zalim mard tumhen apni bivi bana kar apne ghar (haram) mein ba-izzat maqaam dene ka jhooti wa’da kare, tab bhi us ka ham-pehlu aur life-partner banna zindagi ka sab se bara azab aur takleef hai. Mard ka milaap aur us ki qurbat aurat ke haq mein ek zahr-e-qatil ki tarah hai, jabke us se door rehna aur juda hona misri ki dali (sheereeni) ki tarah meetha aur pur-sukoon hai.
Mard ek bal khate hue zahrile saanap ki manand hai; us ke makr-o-fareib ke peich-o-kham se jitna ho sake bacho aur door bhago, aur is saanap ke zahr ko apni pakeeza zindagi aur khoon ke andar dakhil mat hone do. Wo hamal aur bachon ki parwarish par hamla karte hue kehti hai ke dekho, maa banne ki wajah se auraton ki khoobsoorati khatm ho jati hai aur un ke chehre zard par jate hain! Is liye wo auratein kitni khush-naseeb aur mubarak hain jo shadi ke bandhan aur shoharon ke baghair bilkul aazad zindagi guzarati hain. Wo kehti hai ke ye ladeen falsafa hi meri nubuwwat hai aur is par mera yaqeen mere imaan ki lazzat ko aur barha deta hai.

وحیِ یزداں پے بہ پے آید مرا آمد آں وقتی کہ از اعجازِ فن
می تواں دیدن جنین اندر بدن ! حاصلے برداری از کشتِ حیات
گر نباشد مرادِ ما جنین کشتنِ او عینِ دیں !
آشکارا گردد اسرارِ دگر در پسِ ایں عصر اعصارِ دگر
Roman Urdu)
Wahi-e-Yazdaan pay-ba-pay aayed mara
Aamad aan waqtay ke az i’jaz-e-fan
Mi tawaan deedan janean andar badan !
Hasilay bardaree az kisht-e-hayat
Gar nabashad murad-e-ma janin
Kushtan-e-o aein-e-dein !
Aashkara gardad asraar-e-deigar
Dar pas-e-een asr aasaar-e-deigar
English Translation
“Divine revelations are descending upon me continuously, declaring that the time has finally arrived when, through the miracle of modern technology (science),””The embryo (unborn child) can be clearly seen and examined inside the woman’s body!” “Now you can reap whatever harvest you desire from the field of life; you can choose whether you want sons or daughters according to your own whim.” “And if the growing embryo does not match our specific desire, then killing it (performing an abortion) is entirely justified and is the absolute core of our new religion! In the ages to come after this modern era, even greater secrets will be revealed.”
Urdu
تشریح: وہ دوشیزہ اپنی لادین اور سائنسی مادہ پرستی کا پرچار کرتے ہوئے کہتی ہے کہ مجھ پر خدا کی طرف سے مسلسل الہام ہو رہا ہے کہ اب وہ جدید دور آ چکا ہے جس میں سائنس اور ٹیکنالوجی کے معجزے کی بدولت عورت کے رحم کے اندر پلنے والے بچے (جنین) کو باہر بیٹھے ہی الٹراساؤنڈ اور مشینوں کے ذریعے دیکھا جا سکتا ہے۔ اب تم زندگی کی اس کھیتی سے اپنی مرضی کے مطابق جو چاہو حاصل کر سکتی ہو، یعنی اپنی مرضی سے بیٹا یا بیٹی چن سکتی ہو۔ اور (مغربی فیمینزم کی بدترین شکل پیش کرتے ہوئے کہتی ہے کہ) اگر پیٹ میں موجود بچہ ہماری مرضی اور خواہش کے مطابق نہ ہو، یا ہماری آزادی میں رکاوٹ بن رہا ہو، تو بغیر کسی ڈر اور خوف کے اس پیٹ کے بچے کو مار ڈالنا (اسقاطِ حمل/Abortion کروا دینا) ہی ہماری اس نئی آزادی اور دین کا عین تقاضا ہے۔ وہ کہتی ہے کہ اس موجودہ دور کے بعد جو نئے زمانے آئیں گے، ان میں سائنس کے ایسے ایسے نئے راز اور بھید ظاہر ہوں گے کہ خاندانی نظام کی ضرورت ہی ختم ہو جائے گی۔
Roman Urdu
Wo dosheeza apni ladeen aur scientific mada-parasti ka parchar karte hue kehti hai ke mujh par Khuda ki taraf se musalsal ilham ho raha hai ke ab wo jadeed dour aa chuka hai jis mein science aur technology ke mojize ki badolat aurat ke raham ke andar palne wale bache (janin) ko bahar baithe hi ultrasound aur machinon ke zariye dekha ja sakta hai. Ab tum zindagi ki is kheti se apni marzi ke mutabiq jo chaho hasil kar sakti ho, yani apni marzi se beta ya beti chun sakti ho.
Aur (Maghribi feminism ki bad-tareen shakl pesh karte hue kehti hai ke) agar peit mein maujood bacha hamari marzi aur khwahish ke mutabiq na ho, ya hamari aazadi mein rukawat ban raha ho, to baghair kisi dar aur khouf ke is peit ke bache ko maar dalna (asqat-e-hamal/Abortion karwa dena) hi hamari is nayi aazadi aur dein ka aein taqaza hai. Wo kehti hai ke is maujooda dour ke baad jo naye zamane aayen ge, un mein science ke aise aise naye raaz aur bhed zahir hon ge ke khandani nizam ki zaroorat hi khatm ho jaye gi.

تا بمیرد داں سراپا اہرمن ستیز تا پیکارِ تو گردد کنیز
پرورش گیرد جنینِ نوعِ دگر بے شبِ ارحام دریا بد سحر !
ہیچو حیواناتِ ایامِ کہن ! لالہ ہا بے داغ و با دامانِ پاک
بے نیاز از شبنم خیزد ز خاک ! خود بخود بیرون فتد اسرارِ زیست
Roman Urdu)
Ta bameerad daan sarapa aahriman
Satiz ta paikaar-e-tu gardad kaneez
Parwarish geerad janin-e-no-e-deigar
Be-shab-e-arhaam daryabad sahar !
Hecho haiwanaat-e-ayyam-e-kuhan !
Lalah-ha be-daagh o ba daaman-e-pak
Be-niyaz az shabnam kheizad za khak!
Khud-ba-khud beiroon fatad asraar-e-zeist
English Translation
“This is all designed so that man—who is a complete and absolute devil (Ahriman)—may finally die out and become extinct!” “He will vanish just like those prehistoric animals of ancient times who no longer exist on earth!” “The human fetus will now be nurtured and developed in a completely new way (in laboratories), and without spending dark nights inside the mother’s womb, it will see the morning of birth!” “The flowers of children (Tulips) will rise from the soil completely pure and free from the traditional scar of paternal relation, entirely independent of the dewdrop of a father’s seed!”
Urdu
تشریح: وہ جھوٹی نبیہ اپنی زہریلی تقریر جاری رکھتے ہوئے کہتی ہے کہ ان تمام سائنسی ایجادات کا اصل مقصد یہ ہے کہ یہ مرد—جو سر تا پا شیطان اور اہرمن کا روپ ہے—اس کا کائنات سے نام و نشان ہی مٹ جائے۔ مرد کا وجود دنیا سے ایسے ہی ختم ہو جائے جیسے پرانے زمانوں کے وہ بڑے بڑے خوفناک جانور (جیسے ڈائناسور وغیرہ) ہمیشہ کے لیے مر گئے اور اب دنیا میں ان کا کوئی نام لیوا نہیں ہے۔ وہ مریخ کی عورتوں کو ٹیسٹ ٹیوب بچوں (Cloning/Lab Births) کا فریب دیتے ہوئے کہتی ہے کہ اب آنے والے دور میں بچہ ماں کے پیٹ (رحم) کی اندھیری راتوں میں پرورش پانے کا محتاج نہیں رہے گا، بلکہ وہ ماں کے جسم سے باہر ہی لیبارٹریوں میں ایک نئے ڈھب سے پرورش پا کر زندگی کی صبح دیکھ لے گا۔ کائنات میں انسانوں کے بچے لالہ کے ان خوبصورت پھولوں کی طرح اگیں گے جو بالکل پاک دامن ہوں گے، اور وہ مرد کے نطفے اور اس کے تعلق (شبنم) کے احسان کا لادعویٰ ہو کر خود بخود مٹی سے پیدا ہوں گے۔ اس طرح زندگی کے افزائشِ نسل کے تمام راز خود بخود مشین کے ذریعے باہر آ جائیں گے۔
Roman Urdu
Wo jhooti nabia apni zahrili taqreer jari rakhte hue kehti hai ke in tamam scientific ijadaat ka asl maqsad ye hai ke ye mard—jo sar ta pa shaitan aur ahrimen ka roop hai—is ka kainat se naam o nishan hi mit jaye. Mard ka wajood dunya se aise hi khatm ho jaye jaise purane zamanon ke wo bare bare khoufnaak jaanwar (jaise dinosaur waghaira) hamesha ke liye mar gaye aur ab dunya mein un ka koi naam lewa nahi hai.
Wo Mareekh ki auraton ko test-tube bachon (Cloning/Lab Births) ka fareib dete hue kehti hai ke ab aane wale dour mein bacha maa ke peit (raham) ki andheri raaton mein parwarish pane ka muhtaj nahi rahe ga, balkeh wo maa ke jism se bahar hi laboratories mein ek naye dhab se parwarish pa kar zindagi ki subah dekh le ga. Kainat mein insanon ke bache lala ke in khoobsoorat phoolon ki tarah ugen ge jo bilkul pak-daman hon ge, aur wo mard ke nutfay aur us ke ta’alluq (shabnam) ke ehsan ka la-da’wa ho kar khud-ba-khud mitti se paida hon ge. Is tarah zindagi ke afzaish-e-nasl ke tamam raaz khud-ba-khud machine ke zariye bahar aa jayen ge.

نغمہ بے مضراب بخشد تارِ زیست !
آنچه از نیسان فرو ریزد مگیر
اے صدف در زیرِ دریا تشنہ میر !
خیز و با فطرت بیا اندر ستیز
تا بہ پیکارِ تو در گردد کنیز !
رستن از ربطِ دو تن توحیدِ زن
حافظِ خود باش و بر مرداں متن !
Roman Urdu)
Naghma be-mizrab bakhshad taar-e-zeist !
Aan-che az neisaan furoo reezad mageer
Aey sadaf dar zeir-e-darya tishna meer !
Kheiz o ba fitrat biya andar satiz
Ta ba paikaar-e-tu dar gardad kaneez !
Rastan az rabt-e-do tan tawheed-e-zan
Hafiz-e-khud baash o bar mardaan matan !
English Translation
“The string of the instrument of life will now play its melody without any physical plectrum (sexual union)!” “O oyster (woman)! Do not accept that drop of rain which falls from the spring cloud (the male seed); you should die thirsty at the bottom of the ocean!” “Arise and wage a war against the traditional laws of Nature, so that through your fierce battle, Nature itself becomes your submissive maidservant!” “To break free from the physical union of two bodies is the true ‘Tawheed’ (Unity and Independence) of woman! Become your own protector, and never depend or rely upon men!”
Urdu
تشریح: وہ دوشیزہ اپنی گمراہ کن تقریر کے آخر میں کہتی ہے کہ اب زندگی کا ساز بغیر کسی مضراب (مرد اور عورت کے ملاپ) کے ہی نغمے بکھیرے گا، یعنی جنسی تعلق کے بغیر ہی بچے پیدا ہوں گے۔ وہ عورت کو صدف (سیپ) سے تشبیہ دیتے ہوئے کہتی ہے کہ اے سیپ! ابرِ نیساں (بہار کے بادل) سے جو قطرہ نیچے گرتا ہے (جو مرد کا نطفہ ہے)، اسے اپنے اندر لینے سے صاف انکار کر دے؛ تیرے لیے یہ زیادہ غیرت کی بات ہے کہ تو سمندر کی تہہ میں پیاسی مر جاؤ مگر مرد کا احسان نہ لو۔ اٹھو اور فطرت کے بنائے ہوئے ان خاندانی اور جنسی قوانین کے خلاف جنگ چھیڑ دو، تاکہ تمہاری اس بغاوت اور لڑائی کے سامنے یہ فطرت گھٹنے ٹیک دے اور تمہاری باندی بن جائے۔ وہ فیمینزم کا آخری نعرہ لگاتے ہوئے کہتی ہے کہ مرد اور عورت کے دو جسموں کے باہمی ربط، شادی اور تعلق سے مکمل نجات پا لینا ہی اصل میں “عورت کی توحید” (عورت کی اپنی ذات میں مکمل اور آزاد ہونا) ہے۔ اس لیے اے عورت! تو اپنی حفاظت خود کر، اپنے پاؤں پر کھڑی ہو جا اور مرد کے وجود پر کسی قسم کا ناز یا بھروسہ مت کر۔
Roman Urdu
Wo dosheeza apni gumrah-kun taqreer ke aakhir mein kehti hai ke ab zindagi ka saaz baghair kisi mizrab (mard aur aurat ke milaap) ke hi naghme bikhere ga, yani jansi ta’alluq ke baghair hi bache paida hon ge. Wo aurat ko sadaf (seep) se tashbeeh dete hue kehti hai ke aey seep! Abr-e-neisaan (bahar ke badal) se jo qatra neeche girta hai (jo mard ka nutfa hai), use apne andar lene se saaf inkar kar de; tere liye ye zyada ghaiat ki baat hai ke tu samundar ki teh mein pyaasi mar jao magar mard ka ehsan na lo.
Utho aur fitrat ke banaye hue in khandani aur jansi qawanin ke khilaf jang chheinr do, takeh tumhari is baghavat aur larai ke saamne ye fitrat ghutne tek de aur tumhari baandi ban jaye. Wo feminism ka aakhri na’ra lagate hue kehti hai ke mard aur aurat ke do jismon ke bahami rabt, shadi aur ta’alluq se mukammal najat pa lena hi asl mein “aurat ki tawheed” (aurat ki apni zaat mein mukammal aur aazad hona) hai. Is liye aey aurat! Tu apni hifazat khud kar, apne paon par khari ho ja aur mard ke wajood par kisi qism ka naz ya bharosa mut kar.

مذہبِ عصرِ تو آئینے نگر
حاصلِ تہذیبِ لادینے نگر !
زندگی را شرع و آئین است عشق
اصلِ تہذیب است دیں، دین است عشق !
ظاہرِ او سوزناک از تب و تاب
باطنِ او نورِ رب العالمین
درونش علم و فن از جنونِ ذوفنونش علم و فن !
نگردد پختہ بے آدابِ عشق ، دیں بگیر از صحبتِ اربابِ عشق !
Roman Urdu)
Mazhab-e-asr-e-tu aaeenay nigar
Hasil-e-tehzeeb-e-ladeenay nigar !
Zindagi ra sharah o aaeen ast ishq
Asl-e-tehzeeb ast dein, dein ast ishq !
Zahir-e-o soznak az tab o taab
Batin-e-o noor-e-Rabb-ul-Aalameen
Daroon-as ilm o fan az junoon-e-zoofanoon-as ilm o fan !
Nagardad pukhta be-aadab-e-ishq, dein begeer az sohbat-e-arbab-e-ishq !
English Translation
Rumi turned to me and said, “Look at the philosophy and religion of your modern age! Observe the bitter and destructive fruits of this godless, secular civilisation!” “The true law and sacred constitution of life is nothing but spiritual Love; the ultimate foundation of true civilisation is Faith (Dein), and the soul of Faith is Love!” “The exterior of this Divine Love is full of intense passion and dynamic warmth, while its interior is filled with the pure light of the Lord of the Worlds!” “Human knowledge, science, and arts flourish from its multi-talented madness; but remember, nothing becomes mature without the etiquette of Love, so attain true Faith from the company of the Masters of Love!”
Urdu
تشریح: اس جھوٹی نبیہ کی یہ تمام بیہودہ اور لادین باتیں سن کر پیر رومی علامہ اقبال (زندہ رود) کی طرف متوجہ ہوتے ہیں اور جدید مغربی تہذیب کا پردہ چاک کرتے ہوئے فرماتے ہیں: اے زندہ رود! ذرا اپنے اس موجودہ مادی دور کے مذہب اور نظریات کو غور سے دیکھو اور اس خدا سے باغی، سیکولر اور لادین تہذیب کا انجام دیکھو کہ یہ عورت کو کس گمراہی کی طرف لے جا رہی ہے! رومی فرماتے ہیں کہ زندگی کو خوبصورت اور منظم چلانے کا سچا قانون اور شریعت صرف اور صرف “عشقِ الٰہی” (محبت اور ہمدردی) ہے۔ دنیا کی سچی اور اعلیٰ تہذیب کی بنیاد دین پر ہے، اور دین کی اصل روح اور جان خود عشق ہے۔ اس سچے عشق کا ظاہر تو تڑپ، تب و تاب اور متحرک زندگی سے بھرپور ہوتا ہے، لیکن اس کا باطن پروردگارِ عالم کے سچے نور اور ہدایت سے روشن ہوتا ہے۔ انسان کے جتنے بھی علوم، سائنسی کمالات اور فنون ہیں، وہ اسی عشق کی دیوانگی اور تڑپ کی بدولت پروان چڑھتے ہیں۔ رومی وعظ کا اختتام کرتے ہوئے فرماتے ہیں کہ دنیا کا کوئی بھی علم یا دین تب تک پختہ اور سچا نہیں ہو سکتا جب تک اس میں عشق کے آداب شامل نہ ہوں؛ اس لیے اگر تم سچا دین اور زندگی کا سکون حاصل کرنا چاہتے ہو، تو ان اللہ والوں کی صحبت اختیار کرو جن کے دل عشقِ الٰہی سے آباد ہیں۔
Roman Urdu
Is jhooti nabia ki ye tamam behooda aur ladeen baaten sun kar Peer-e-Rumi Allama Iqbal (Zinda Rud) ki taraf mutawajjah hote hain aur jadeed Maghribi tehzeeb ka parda chaak karte hue farmate hain: Aey Zinda Rud! Zara apne is maujooda maadi dour ke mazhab aur nazriyaat ko ghor se dekho aur is Khuda se baaghi, secular aur ladeen tehzeeb ka anjam dekho ke ye aurat ko kis gumrahi ki taraf le ja rahi hai! Rumi farmate hain ke zindagi ko khoobsoorat aur munazzam chalane ka sacha qanoon aur shariat sirf aur sirf “ishq-e-Ilahi” (muhabbat aur hamdardi) hai. Dunya ki sachi aur aala tehzeeb ki buniyaad dein par hai, aur dein ki asl rooh aur jaan khud ishq hai.
Is sacche ishq ka zahir to tarap, tab-o-taab aur mutaharrik zindagi se bharpoor hota hai, lekin is ka batin Parwardigar-e-Aalam ke sacche noor aur hidayat se roshan hota hai. Insan ke jitne bhi uloom, scientific kamalaat aur funoon hain, wo isi ishq ki deewangi aur tarap ki badolat parwan charhte hain. Rumi wa’az ka ikhtitam karte hue farmate hain ke dunya ka koi bhi ilm ya dein tab tak pukhta aur sacha nahi ho sakta jab tak us mein ishq ke aadab shamil na hon; is liye agar tum sacha dein aur zindagi ka sukoon hasil karna chahte ho, to un Allah walon ki sohbat ikhtiyar karo jin ke dil ishq-e-Ilahi se aabaad hain.




