(Zabur-e-Ajam-36) Part 1-33: Zamastan Ra Saramad Rozgaran زمستاں را سر آمد روزگاراں

زمستاں را سر آمد روزگاراں

نواہا زندہ شد در شاخساراں

گلاں را رنگ و نم بخشد ہواہا

کہ می آید ز طرفِ جوئباراں

چراغِ لالہ اندر دشت و صحرا

شود روشن تر از بادِ بہاراں

Roman Urdu of Ashaar

Zamastan ra sar-amad rozgaran

Nawaha zinda shud dar shakhsaran

Gullan ra rang o nam bakhshad hawaha

Keh mi-ayadh zi taraf-e-joyebaran

Charagh-e-lala andar dasht o sahra

Shawadh roshan-tar az baad-e-baharan

English Translation

The days of winter have come to an end; new melodies have come alive in the branches of the trees. The breezes, coming from the direction of the streams, are granting new color and moisture to the flowers. The lamp of the tulip in the desert and wilderness shines even brighter with the spring breeze.

Urdu Translation 

سردی کا طویل موسم ختم ہو گیا ہے اور درختوں کی شاخوں پر پرندوں کے نئے گیت سنائی دینے لگے ہیں (یعنی بہار آ چکی ہے)۔ نہروں کی طرف سے آنے والی تازہ ہوائیں پھولوں کو نئی زندگی، رنگ اور شادابی عطا کر رہی ہیں۔ صحرا اور بیابان میں لالہ کے پھول چراغوں کی طرح روشن ہیں اور بہار کی ہوا چلنے سے ان کی سرخی اور چمک میں مزید اضافہ ہو رہا ہے۔

دلم افسردہ تر در صحبتِ گل

گریزد ایں غزال از مرغزاراں!

ز بیمِ ایں کہ ذوقش کم نگردد

نگویم حالِ دل با رازداراں!

آسودہ با درد و غمِ خویش

گہے نالاں چو جوئے کوہساراں

Roman Urdu of Ashaar

Dilam afsurda-tar dar sohbat-e-gul

Gurezad een ghazaal az murghzaran!

Zi beem-e-een keh zauq-ash kam na-gardadh

Na-goyam haal-e-dil ba raazdaran!

Aasuda ba dard o gham-e-khwaish

Gahay nalan cho joye kohsaran

English Translation

My heart becomes even more depressed in the company of flowers; this gazelle flees from the lush meadows (seeking the wilderness). For fear that its passion (longing) might diminish, I do not reveal the state of my heart even to my confidants. Sometimes it finds peace in its own pain and grief, and sometimes it laments like a mountain stream.

Urdu Translation 

ایسے خوشگوار موسم میں جب ہر طرف پھول کھلے ہیں، میرا دل ان کی صحبت سے اور بھی زیادہ اداس ہو گیا ہے؛ یہ دل اس ہرن کی مانند ہے جو سبزہ زاروں سے دور بیابان کی طرف بھاگتا ہے۔ اس ڈر سے کہ کہیں میرے عشق کی تڑپ اور لذت میں کمی نہ آ جائے، میں اپنے دل کا حال اپنے قریبی رازدار دوستوں کو بھی نہیں بتاتا، کیونکہ راز ظاہر ہونے سے عشق کا سرور ختم ہو جاتا ہے۔ میرا دل کبھی تو اپنے اسی باطنی درد اور غم میں سکون پاتا ہے اور کبھی پہاڑی ندی کی طرح شور مچاتا ہوا بے قرار ہو جاتا ہے۔

خلاصہ 

Urdu Text

اس غزل کا خلاصہ یہ ہے کہ علامہ اقبال ظاہری بہار اور کائنات کی شادابی کے بجائے اپنی باطنی دنیا کے سوز و گداز کو اہمیت دیتے ہیں۔ ان کے نزدیک عشق کی اصل لذت اسے پوشیدہ رکھنے اور اس کے درد میں تڑپنے میں ہے۔ وہ ایک ایسے “غزال” (ہرن) کی مانند ہیں جسے دنیا کی رنگینیاں اپنی طرف مائل نہیں کرتیں، بلکہ وہ اپنے باطنی غم اور تڑپ کو ہی اپنا اصل سرمایہ سمجھتے ہیں۔

Roman Urdu

Iss ghazal ka khulasa yeh hai keh Allama Iqbal zahiri bahar kay bajaye apni batini duniya kay soz-o-gudaz ko ahmiyat detay hain. Unn kay nazdeek ishq ki asal lazzat ussay posheeda rakhnay aur uss kay dard mein tarapnay mein hai. Woh duniya ki ranginiyon kay bajaye apnay batini gham ko hi asal sarmaya samajhtay hain.

Share your love

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *