Payam-e-Mashriq-029

(Payam-e-Mashriq-029) Qatra-e-Aab قطره آب

مرا معنیِ تازہ مدعا ست،  اگر گفتہ را باز گویم روا ست  یکے قطرہ باراں ز ابرے چکید،  نجل شد چو پہنائے دریا بدید Roman Urdu Translation Mura ma’ni-e-taza mudda’ast,  agar gufta ra baaz goyam rawa-st  Yakay qatra-e-baran zi abray…

Payam-e-Mashriq-028

(Payam-e-Mashriq-028) Huddi (Naghma Saar Baan Hijaz) حدی (نغمه ساربان حجاز )

ناقۂ سیارِ من، آہوئے تاتارِ من درہم و دینارِ من، اندک و بسیارِ من دولتِ بیدارِ من، تیز تر ک گام زن منزلِ ما دور نیست Roman Urdu Translation Naqa-e-sayyar-e-man,  aahu-e-Tatar-e-man Dirham-o-dinar-e-man,  andak-o-bisyar-e-man Daulat-e-bedar-e-man,  teez-tar-ak gaam-zan manzil-e-ma door neest English…

Payam-e-Mashriq-027

(Payam-e-Mashriq-027) Haqiqat  حقیقت

عقابِ دور بیں با مرغِ آبی نگاہم آنچہ می بیند سراب است جوابش داد آں مرغِ حق اندیش تو می بینی و من دانم کہ آب است Roman Urdu Uqab-e-dor-been ba murgh-e-abi Nigaham ancha mi beenad sarab ast Jawabash daad…

Payam-e-Mashriq-025

(Payam-e-Mashriq-025) Hikmat-o-Shair حکمت و شعر

بو علی اندر غبارِ ناقہ گم  دستِ رومی پردہِ محمل گرفت  ایں فرو تر رفت و تا گوہر رسید  آن بہ گردابے چو خس منزل گرفت Roman Urdu Translation Bu Ali andar ghubar-e-naqa gum  Dast-e-Rumi parda-e-mahmil giraft  Een faru-tar raft…

Payam-e-Mashriq-024

(Payam-e-Mashriq-024) Lala لالہ

آن شعلہ ام کہ صبحِ ازل در کنارِ عشق  پیش از نمودِ بلبل و پروانہ می تپید  افزوں ترم ز مہر و بہر ذرہ تن زنم  گردوں شرر ز خویش ز تابِ من آفرید Roman Urdu Translation Aan shola-am ke…

Payam-e-Mashriq-022

(Payam-e-Mashriq-022) Kirm-e-Kitabi  کرم کتابی

شنیدم شے در کتب خانہ من بہ پروانہ می گفت کرمِ کتابی بہ اوراقِ سینا نشیمن گرفتم بسی دیدم از نسخہء فاریابی Roman Urdu Shunidam shabe dar kutub khana-e-man Ba parwana mi guft kirm-e-kitabi Ba awraq-e-Sina nasheman giraftam Basi deedam…

Payam-e-Mashriq-019

(Payam-e-Mashriq-019) Surood-e-Anjum سرودا نجم 

ہستیِ ما نظامِ ما،  مستیِ ما خرامِ ما  گردشِ بے مقامِ ما،  زندگیِ دوامِ ما  دورِ فلک بکامِ ما،  می نگریم و می رویم Hasti-e-ma nizam-e-ma,  masti-e-ma kharam-e-ma  Gardish-e-be-maqam-e-ma,  zindagi-e-dawam-e-ma  Daur-e-falak ba-kaam-e-ma,  mi nagreem-o-mi raveem Our existence is defined by…

(Payam-e-Mashriq-017) Zindagi زندگی

(Payam-e-Mashriq-017) Zindagi زندگی

بشے زار نالید ابرِ بہار کہ ایں زندگی گریہء پیہم است درخشید برقِ سبک سیر و گفت خطا کردہء، خندہء یکدم است Roman Urdu Bashe zaar naleed abr-e-bahar Keh een zindagi girya-e-paiham ast Darakhsheed barq-e-subuk-sair o guft Khata karda-e, khanda-e-yakdam…

Payam-e-Mashriq-016

(Payam-e-Mashriq-016) Afkar-e-Anjum  افکارانجم

شنیدم کوکبے با کوکبے گفت سفر اندر سرشتِ ما نہادند دریں بحریم و پیدا ساحلے نیست ولے ایں کارواں را منزلے نیست Roman Urdu Shunidam kokabay ba kokabay guft Safar andar sarisht-e-ma nahadand Dareen bahreem o paida sahil-e-neest Walay een…

Payam-e-Mashriq-013

(Payam-e-Mashriq-013) Nawa-e-Waqt نوائے وقت

خورشید بہ دامانم، انجم بہ گریبانم در من نگری ہیچم، در خود نگری جانم در شہر و بیابانم، در کاخ و شبستانم من دردم و درمانم، من عیشِ فراوانم Roman Urdu Khurshid ba-daman-am, anjum ba-gareeban-am Dar man nagari heech-am, dar…

payam-e-mashriq-012

(Payam-e-Mashriq-012) Bu’ay Gul بوئے گل

حورے بکنجِ گلشنِ جنت تپید و گفت مارا کے ز آنسوئے گردوں خبر نداد ناید بفہمِ من سحر و شام و روز و شب عقلم ربود ایں کہ بگویند مرد و زاد Roman Urdu Hoore ba-kunj-e-gulshan-e-jannat tapeed wa guft Ma-ra…

Payam-e-Mashriq-010

(Payam-e-Mashriq-010) Hilal-e-Eid ہلالِ عید

نتواں زچشمِ شوق رمید اے ہلالِ عید از صد نگہ براہِ تو دامے نہادہ اند برخود نظر کشا و تہی دامنی مرنج در سینۂ تو ماہِ تمامے نہادہ اند Roman Urdu Natwan zi chashm-e-shauq rameed ay hilal-e-Eid Az sad nigah…

Payam-e-Mashriq-005

(Payam-e-Mashriq-005) Lala-e-Toor (Rubaiyat) لالہ طور

Urdu  لالہ طور (لالہ اقبال کے کلام میں ایک علامت (Symbol) ہے۔ یعنی مظہرِ عشق ہے۔ اور طور وہ مقام ہے جہاں حضرت موسیٰ علیہ السلام نے حسنِ مطلق کی تجلی دیکھی تھی۔۔۔۔۔۔ وادیِ طور کے لالہ کا پھول۔۔۔۔۔۔ لالہ…

Payam-e-Mashriq-003

(Payam-e-Mashriq-003) Muqadma مقدمه

Urdu اقبال نے اپنی تمام تصانیف میں صرف دو کتابوں پر دیباچہ لکھا: ایک “اسرارِ خودی” اور دوسری یہی “پیام مشرق” جو زیرِ نظر ہے۔ اس کی وجہ یہ ہے کہ یہی دو کتابیں اُن کی نظر میں اس لائق…

Payam-e-Mashriq-002

(Payam-e-Mashriq-002) Dibacha (Author’s Preface) دیباچه

پیام مشرق کی تصنیف کا محرک جرمن حکیم حیات گوئے کا مغربی دیوان“ ہے جس کی نسبت جرمنی کا اسرائیکی شاعر ہاتنالکھتا ہے۔یہ ایک گلدستہ عقیدت ہے جو مغرب نے مشرق کو بھیجا ہے…  اس دیوان سے اس امر کی…

payam-e-mashriq

(Payam-e-Mashriq-001) Tamheed پیامِ مشرق تمہید

تمہید پیامِ مشرق کی تصنیف (23-1922ء) کا سلسلہ 1918ء سے شروع ہو کر 1923ء میں ختم ہوا۔ یہ وہ زمانہ ہے جب امیر امان اللہ خان سابق حکمرانِ افغانستان ہندی مسلمانوں کی توجہ کا مرکز بنے ہوئے تھے۔ امیر موصوف…

Rumuz-e-Bekhudi-26

(Rumuz-e-Bekhudi-26) Khitab Ba Mukhdarat-e-Islam

خطاب به مخدرات اسلام اے ردایت پردہ ناموس ما تاب تو سرمایہ فانوس ما طینت پاک تو مارا رحمت است قوت دین و اساس ملت است کودک ماچوں لب از شیر تو شست لا الہ آموختی اورا نخست می تراشد…

Rumuz-e-Bekhudi-25

(Rumuz-e-Bekhudi-25) Dar Ma’ani Aynke Syedda-Tu-Nisa Fatima-Tu-Zahra Aswah-e-Kamila Aeest Bara’ay Nisa’ay Islam 

در معنی ایں کہ سیدۃ النسا فاطمۃ الزہرا اسوہ کاملہ ایست براے نساء اسلام مریم از یک نسبت عیسی ” عزیز نور چشم رحمہ للعالمین آں کہ جاں در پیکر کیتی دمید روزگار تازہ آئیں آفرید بانوے آں تاجدار ھل…

Rumuz-e-Bekhudi-07

(Rumuz-e-Bekhudi-07) Hikayat-e-Sher-o-Shehanshah Alamgeer Ramatullah Alaih

حکایت شیر و شہنشاہ عالمگیرؒ شاہِ عالمگیر گردوں آستاں اعتبارِ دودمانِ گورگاں پایۂ اسلامیاں برتر ازو احترامِ شرعِ پیغمبرؐ ازو درمیانِ کارزارِ کفر و دیں ترکشِ مارا خدنگِ آخریں Roman Urdu Shah-e-Alamgir gardoon aastaan Aitabar-e-doodman-e-Gorgan Payah-e-Islamiyan bartar az oo Ihtiram-e-shara-e-Paighambar…

Rumuz-e-Bekhudi-05

(Rumuz-e-Bekhudi-05) Dar Ma’ani Aynke Yaas Wa Huzn Wa Khof Umm-ul-Khabais Ast در معنی این کہ یاس و حزن و خوف ام الخبائث است

مرگ را سامان قطع آرزوست  زندگانی محکم از لا تقنطوا است  ناامید از آرزوی پیہم است  ناامیدی زندگانی را سم است  نا امیدی ہمچو گور افشاردت  گرچہ الوندی، زیانی آردت  ناتوانی بندہ احسان او  نامرادی بستہ دامان او Roman Urdu …

rumuz-e-bekhudi-04

(Rumuz-e-Bekhudi-04) Arkan-e-Asasi Milba Islamia – Rukan-e-Awal : Touheed ارکانِ اساسی ملّتِ اسلامیہ – رکنِ اول: توحید

در جہانِ کیف و کم گردید عقل  بے بہ منزل برد از توحیدِ عقل  ورنہ ایں بیچارہ را منزل کجاست  کشتیِ ادراک را ساحل کجاست  اہلِ حق را رمزِ توحید از بر است  دراتی الرحمن عبد اصغر است  تازِ اسرارِ…

Asrar-e-Khudi-24

(Asrar-e-Khudi-24-Book-Complete) Dua دعا

چو جاں اندر وجودِ عالمی،  جاں ما باشی و از ما می رمی  نغمہ از فیضِ تو در عودِ حیات،  موت در راہِ تو محسودِ حیات  تسکینِ دلِ ناشاد شو،  باز اندر سینہ ہا آباد شو Chu jaan andar wujood-e-alami, …

Asrar-e-Khudi-17

(Asrar-e-Khudi-17) Hikayat-e-Nujawane Az Maro Ke Paish Hazrat Makhdoom Ali Hajveri (R.A.)…

حکایت نوجوانے از مرد که پیش حضرت سید مخدوم علی ہجویری رحمۃ اللہ علیہ سیدِ ہجویر مخدومِ اُمم،  مرقدِ او پیرِ سنجر را حرم  بند ہائے کوہسار آساں گسیخت،  در زمینِ ہند تخمِ سجدہ ریخت Syed-e-Hajwer makhdoom-e-umam,  marqad-e-oo pir-e-Sanjar ra…

Asrar-e-Khudi-12

(Asrar-e-Khudi-12) Dar Haqiqat Shair Wa Islah-e-Adabiat-e-Islamia

در حقیت شعر و اصلاح ادبیات اسلامیہ  گرم خونِ انسان ز داغِ آرزو،  آتشِ این خاک از چراغِ آرزو  از تمنا بے بجام آمد حیات،  گرم خیز و تیز گام آمد حیات Garm khoon-e-insan zi daagh-e-arzoo,  aatish-e-een khaak az chiragh-e-arzoo …

Asrar-e-Khudi-11

(Asrar-e-Khudi-11) Dar Ma’ani Aynke Aflatoon Yonani Ke Tasawwuf Wa Azbiyat… 

در معنی این که افلاطون یونانی کے تصوف واذ بیات اقوام اسلامیه از افکار او اثر راہبِ افلاطون حکیم  از گروہِ گوسفندانِ قدیم  رخشِ او در ظلمتِ معقول گم،  در کہستانِ وجود افگندہ سُم Raahib-e-Aflatun hakeem  az giroh-e-goosfandan-e-qadeem  Rakhsh-e-oo dar…

Asrar-e-Khudi-10

(Asrar-e-Khudi-10) Hakayat Dareen Ma’ani Ke Masla-e-Khud Az Majhtara’at-e-Aqwam-e-Maghluba Bani-Nu Insan

حکایت دریں معنی کہ مسئلہ نفیِ خودی از مخترعاتِ اقوامِ مغلوبہ بنی نوعِ انسان است آن شنیدستی کہ در عہدِ قدیم گوسفنداں در علف زارے مقیم از وفورِ گاہ نسل افزا بدند فارغ از اندیشہ اعدا بدند آخر از ناسازیِ…

Asrar-e-Khudi-09

(Asrar-e-Khudi-09) Dar Biyan Aynke Chun Khudi Az Ishq-o-Mohabbat Mohkam Mee-Garadd در بیانِ اینکہ خودی از عشق و محبت محکم می گردد

از محبت چوں خودی محکم شود قوتش فرمانده عالم شود پیر گردوں کز کواکب نقش بست غنچہ ہا از شاخسار او شکست پنجہ او پنجہ حق می شود ماہ از انگشت او شق می شود در خصوماتِ جہاں گردو حکم…

asrar-e-khudi-08

(Asrar-e-Khudi-08) Dar Biyan Aynke Khudi Az Sawal Zaeef Mee Gardd

در بیانِ اینکہ خودی از سوال ضعیف می گردد اے فراہم کردہ از شیراں خراجگشتہ رو بہ مزاج از احتیاج خستگی ہائے تو از ناداری استاصلِ دردِ تو ہمیں بیماری است می رباید رفعت از فکرِ بلندمی کُشد شمعِ خیالِ…

(Zarb-e-Kaleem-187) Haqiqat-e-Azali Hai Raqabat-e-Aqwam (حقیقت ازلی ہے رقابت اقوام). Nations have been fighting among themselves

(Zarb-e-Kaleem-187) Haqiqat-e-Azali Hai Raqabat-e-Aqwam

(حقیقت ازلی ہے رقابت اقوام) Nations have been fighting among themselves (2) Haqiqat-e-Azali Hai Raqabat-e-Aqwam Nigah-e-Peer-e-Falak Mein Na Main Aziz, Na Tu حقیقت اَزلی ہے رقابتِ اقوام نگاہِ پیرِ فلک میں نہ میں عزیز، نہ تو Nations/Tribes have been ever…