قلندر میلِ تقریرے ندارد بجز ایں نکتہ اکسیرے ندارد ازاں کشتِ خرابے حاصلے نیست کہ آب از خونِ شبیرے ندارد Qalander mail-e-taqreere nadarad Bajuz een nukta akseere nadarad Azan kisht-e-kharabay hasil-ay neest Ke aab az khoon-e-Shabir-ay nadarad This Qalander has…
فرنگ آئینِ رزاقی بداند بایں بخشد ازو وا می ستاند بہ شیطاں آنچتاں روزی رساند کہ یزداں اندر آں حیراں بماند Farang aeen-e-razzaqi badanad Ba-een bakhshad az-oo wa mi-satanad Ba shaitan aan-chatan rozi rasanad Ke Yazdan andar aan hairan…
من و تو از دل و دیں ناامیدیم چو بُوئے ز اصلِ خود رمیدیم دلِ ما مُرد و دیں از مُردنِ دل دو تا مَرگے بیک سودا خریدیم Mann-o-tu az dil-o-deen na-umeedeem Chu boo-ye ze asl-e-khud rameedeem Dil-e-ma murd-o-deen az…
Sajoday aawri Dara wa Jam ra Makan ae be-khabar ruswa Haram ra سجودے آوری دارا و جم را مکن اے بے خبر رسوا حرم را You perform prostrations before [kings like] Dara and Jamshid; O ignorant one, do not bring…
Agar dana dil wa safi zameer ast, faqer-e ba tahi dasti ameer ast. اگر دانا دل و صافی ضمیر است فقیرے با تہی دستی امیر است If one has a wise heart and a pure conscience, Then even a penniless…
Qalandar jurra baaz-e-asman-ha Be baal-e-oo sabuk gardad garaan-ha قلندر جره باز آسمانها به بال او سبک گردد گرانها The Qalandar (the free-spirited believer) is the predatory hawk of the heavens; In the power of his wings, even the heaviest burdens…
Ba yaaran-e-tareeq ain ummat basazeem, Qumar-e-zindagi mardana bazeem بہ یاراںِ طریق ایں امت بسازیم قمارِ زندگی مردانہ بازیم Together with our fellow travelers, let us rebuild this nation; Let us play the gamble of life with courage and manliness. Chanan…
Iblis-e-khaki wa Iblis-e-nari Fasad-e-asr-e-hazir ashkar ast ابلیسِ خاکی و ابلیسِ ناری فسادِ عصرِ حاضر آشکار است The Satan of earth and the Satan of fire. The corruption of the present age is obvious. Sipehr az zashti-e-u sharmsar ast Do sad…
Bago Iblees ra az man tapeedan ta kuja dar zir-e-daame بگو ابلیس را از من تپیدن تا کجا در زیرِ دامے Convey my message to Iblees: “How long will you flutter beneath the net? Mera ain khakdane khush nayed ke…
Shenidam Malakul Maut ba Yazdan chaneen guft Che be-nam chashm-e-aan kaz gil bazayed شنیدم ملک الموت با یزداں چنیں گفت چہ بے نم چشمِ آں کز گل بزاید I heard the Angel of Death say this to God: “How dry…
Yaqeen danam ke roze Hazrat-e-Oo Tarazooye nahad ain kakh-o-ko ra یقین دانم کہ روزے حضرتِ او ترازوئے نہد ایں کاخ و کو را I am certain that one day He (the Almighty) will set up scales to judge this world…
خودی روشن ز نورِ کبریا ئی است رسائی ہائے او از نا رسائی است جدائی از مقاماتِ وصالش وصالش از مقاماتِ جدائی است Khudi roshan ze noor-e-Kibriyai ast Rasai-haye oo az na-rasai ast Judai az maqamat-e-wisal-ash Wisal-ash az maqamat-e-judai ast…
دل آن بحر است کو ساحل نورزد نہنگ از ہیبتِ موجش بلرزد ازاں سیلے کہ صد ہاموں بگیرد فلک بی یک حبابِ او نیرزد Dil aan bahr ast ko sahil na-warzad Nahang az haibat-e-mouj-ash bilarzad Azan sail-ay ke sad hamoon…
ببازِ صبحدم شبنم بنالید کہ دارم از تو اُمیدِ نگاہے دلم افسردہ شد از صحبتِ گُل چناں بگذر کہ ریزم بر گیاہے Bibaad-e-subhdam shabnam banaleed Ke daram az tu umeed-e-nigah-ay Dil-am afsurda shud az sohbat-e-gul Chunan bugzar ke reezam bar…
نگرید مرد از رنج و غم و درد ز دوران کم شیند بر دلش گرد قیاسِ او را مکن از گریۂ خویش کہ ہست از سوز و مستی گریۂ مرد Nagreed mard az ranj-o-gham-o-dard Ze douran kam shinad bar dil-ash…
وجود است ایں کہ بینی یا نمود است حکیمِ ما چہ مشکل ہا کشود است کتابے بر فنِ غواصّ بنوشت ولیکن در دلِ دریا نبود است Wajood ast een ke beeni ya namood ast Hakeem-e-ma che mushkil-ha kushood ast kitab-ay…
Mara yaad ast az danaye Afrang Basa raaz-e ke az bood o adam guft مرا یاد است از دانائے افرنگ بسا رازے کہ از بود و عدم گفت I remember well the philosopher of the West and The many secrets…
Cho bulbul nala-zaarey nadari Ke dar tan jaan-e-bedarey nadari چو بلبل نالہ زارے نداری کہ در تن جانِ بیدار نداری You do not possess the plaintive cry of the nightingale because you lack an awakened soul within your body. Dareen…
Zamana fitna ha award o bugzasht; Khasaan ra dar baghal parward o bugzasht. زمانہ فتنہ ہا آورد و بگذشت خساں را در بغل پرورد و بگذشت Time brought forth many calamities and passed away. It nourished the mean-spirited ones in…
Adamiyat, ihtiram-e-adami; Bakhabar sho az maqam-e-adami. آدمیت، احترامِ آدمی باخبر شو از مقامِ آدمی Humanity consists of respecting the human being; Become aware, therefore, of the true status and dignity of man. Biya saqi biyar aan kuhna may ra; Jawan-e-Farwardeen…
Na az Saqi na az Paimana guftam Hadith-e-Ishq-e-Bibakana guftam نہ از ساقی نہ از پیمانہ گفتم حدیثِ عشقِ بیباکانہ گفتم I did not speak of the Cupbearer, nor of the wine-filled glass; I spoke the tale of a Love that…
نہنگے بچۂ خود را چہ خوش گفت بہ دیںِ ما حرام آمد کرانہ بہ موج آویز و از ساحل بپریز ہمہ دریا ست مارا آشیانہ Nahang-ay bacha-e-khud ra che khush guft Ba deen-e-ma haram aamad karana Ba mouj aaweez-o az…
پریدن از سرِ بامے بہ بامے نہ بخشد جُرّہ بازاں را مقامے ز نخچیرے کہ جز مشتِ پرے نیست ہماں بہتر کہ میری در کنامے Pareedan az sar-e-bam-ay ba bam-ay Na-bakhshad jurra-bazan ra maqam-ay Ze nakhcheer-ay ke juz musht-e-par-ay neest…
تب و تابے کہ باشد جاودانہ سمندِ زندگی را تازیانہ بہ فرزنداں بیاموز ایں تب و تاب کتاب و مکتب افسون و فسانہ Tab-o-tabay ke bashad jawadana Samand-e-zindagi ra taziyana Ba-farzandan bi-amoz een tab-o-tab Kitab-o-maktab afsoon-o-fasana That inner passion and…
در صد فتنه را بر خود کشادی دو گامے رفتی و از پا فتادی برہمن از بتاں طاقِ خود آراست تو قرآن را سرِ طاقے نہادی Bar khud kushadi sad fitna ra Do gamay rafti-o az pa futadi Barhaman az…
چہ عصر است ایں کہ دیں فریادی اوست ہزاروں بند در آزادیِ اوست ز روئے آدمیت رنگ و نم بُرد غلط نقشے کہ از بہزادیِ اوست Che asr ast een ke deen faryadi-e-oost Hazaran band dar azadi-e-oost Ze roye adamiyat…
Be-hil ae dukhtarak een dilbari ha, Musulman ra na zeebad kafiri ha. بَہِلْ اے دُخْتَرَک اِیں دِلْبَرِی ہَا مُسْلِمَاں رَا نَہ زِیْبَد کَافِرِی ہَا O, young daughter, leave these artificial ways of attraction; Such un-Islamic manners do not suit a…
Usmani andar mulk-e-khwaish ameer ast, dilash aagah wa chashm-e-oo baseer ast. عُثْمَانِی اَنْدَر مُلْکِ خِوِیْش اَمِیْر اَسْت دِلَش آگَاہ وَ چَشْمِ اُو بَصِیْر اَسْت The Ottoman (Turk) is a ruler in his own land; His heart is aware, and his…
Arab khud ra bah noor-e-Mustafa sokht, charagh-e-murdah-e-Mashriq bar afrokht. عَرَب خُود رَا بَہ نُورِ مُصْطَفٰی سُوخْت چَرَاغِ مُرْدَہ مَشْرِق بَر اَفْرُوْخْت The Arabs ignited themselves with the Light of Mustafa (PBUH) and revived the extinguished lamp of the East. Laikan…
دگر آئینِ تسلیم و رضا گیر طریقِ صدق و اخلاص و وفا گیر مگو شعرم چنین است و چناں نیست جنونِ زیرکے از من فراگیر Digar aaeen-e-tasleem-o-raza geer Tareeq-e-sidq-o-ikhlas-o-wafa geer Magoo sharam chaneen ast-o-chanan neest Junoon-e-zeerakey az mann fara-geer (O…
سحر گاہاں کہ روشن شد در و دشت صدا زد مرغ از شاخِ نخیلے فرو ہِل خیمہ اے فرزندِ صحرا کہ نتواں زیست بے ذوقِ رحیلے Sahar gahan ke roshan shud dar-o-dasht Sada zad murgh az shakh-e-nakheele Furo-hil khaima ai…
بگو از من نواخوانِ عرب را بہاے کم نہادم لعلِ لب را ازا ں نورے کہ از قرآن گرفتم سحر کردم صد و سی سالہ شب را Bago az mann nawa-khwan-e-Arab ra Bahay kam nahadam laal-e-lab ra Az aan noorey…
تو اے بادِ بیاباں از عرب خیز ز نیلِ مصریاں موجے برانگیز بگو فاروق را پیغامِ فاروق کہ خود در فقر و سلطانی بیامیز Tu ay baad-e-biyaban az Arab khez Ze Neel-e-Misriyan maujay bar-angeez Bago Farooq ra paigham-e-Farooq Ke khud…
بکام خود دگر آن کہنہ مے ریز کہ با جانش نیرزد ملک پرویز ز اشعار جلال الدین رومی بہ دیوار حریم دل بیاویز Ba-kaam-e-khud dgar aan kuhna may raiz Ke ba jaanash nayarzad mulk-e-Parvaiz Ze ashaar-e-Jalaluddin Rumi Ba deewar-e-hareem-e-dil bayaweez…
گرفتم حضرت ملا ترش روست نگاهش مغز را نشناسد از پوست اگر با این مسلمانی که دارم مرا از کعبه میراند حق اوست Giraftam Hazrat-e-Mulla tursh roast Nigahash maghz ra na-shinasad az poost Agar ba een Musalmani ke daram Mara…
Ana-al-Haq juz maqam-e-kibriya neest Sazaye oo chaleepa hast ya neest? انا الحق جز مقامِ کبریا نیست سزائے او چلیپا ہست یا نیست؟ “I am the Truth” is a station belonging only to Divine Majesty; Is the punishment for it the…
Kase ke bar khudi zad La-Ilah ra Zi khak-e-murda royand nigah ra کسے کہ بر خودی زد لا الہ را ز خاک مردہ رویاند نگہ را One who strikes the note of “La Ilaha” upon their own Self can grow…
Ba-manzil kosh manand-e-mah-e-nau, dareen neeli faza har dam fuzoon sho. بِمَنْزِل کُوش مَانِندِ مَہِ نَو دَرِیْں نِیْلِی فَضَا ہَر دَم فُزُوں شُو Strive for your destination like the new moon; Increase your light every moment in this blue sky. Maqam-e-khwaish…
Mera tanhai-o-aah-o-fughaan beh Su-e-Yathrib safar be-karwan beh مرا تنہائی و آہ و فغاں بہ سوئے یثرب سفر بے کارواں بہ For me, loneliness, sighs, and lamentations are better; A journey toward Medina (Yathrib) without a caravan is better. Kuja maktab,…
مجو از من کلامِ عارفانہ کہ من دارم سرشتِ عاشقانہ سرشکِ لاله گوں را اندریں باغ بیفشانم چو شبنم دانہ دانہ Majoo az man kalam-e-aarifana, Ke man daram sirisht-e-aashiqana. Sirshk-e-lala goon ra andarin bagh, Beefshanam cho shabnam dana dana Do…
تو ہم آں مے بگیراز ساغرِ دوست کہ باشی تا ابد اندر برِ دوست سجودے نیست اے عبدالعزیز ایں برویم از مژہ خاکِ درِ دوست Tu ham aan may bageer az saghar-e-dost, Ke bashi ta abad andar bar-e-dost. Sujoode nist…
زِ شوق آموختم آں ہاؤ ہُوئے کہ از سنگے کشاید آبجوئے ہمیں یک آرزو دارم کہ جاوید زِ عشقِ تُو بگیرد رنگ و بُوئے Ze shauq amokhtam aan haao hoo-e Ke az sange kushayad aab-joe Hamin yak aarzoo darm ke…
Aroos-e-zindagi dar khalwat-ash ghair Ke darad dar maqam-e-neesti sair عروسِ زندگی در خلوتش غیر کہ دارد در مقامِ نیستی سیر The bride of life is in the solitude of others, for he wanders in the realm of non-existence. Gunahgar-ay-ast pesh…
مسلماں آں فقیرِ کج کلاہے رمید از سینہ او سوزِ آہے دلش نالد ! چرا نالد؟ نداند نگاہے یا رسول اللہ نگاہے Musalmaan aan faqeer-e-kaj kulahey; Rameed az seena-e-oo soz-e-aahey. Dilash nalaid! Chara nalaid? Nadanaid; Nigahey ya Rasul Allah nigahey!…
بیا اے ہم نفس باہم بنالیم من و تو کشتہ شانِ جمالیم دو حرفے برمرادِ دل بگوئیم بپائے خواجہ چشماں را بمالیم Biya ae ham-nafas baaham banalaim Man-o-tu kushta-e-shaan-e-jamalaim Do harfey bar-muraad-e-dil bagoyaim Ba-paaye Khwaja chashmaan ra bamaalaim Come, O…
گہے شعرِ عراقی را بخوانم گہے جامی زند آتش بجانم ندانم گرچہ آہنگِ عرب را شریکِ نغمہ ہائے ساربانم Gaahay she’r-e-Iraqi ra bikhanam Gaahay Jami zanad aatish ba-jaanam. Nadanam garcha aahang-e-Arab ra Shareek-e-naghma haye saarbaanam Sometimes I recite the poetry…
غمِ پنہاں کہ بے گفتن عیاں است چو آید بر زباں یک داستان است رہے پر پیچ و راہی خستہ و زار چراغش مردہ و شب درمیاں است Gham-e-pinhaa’n ke be guftan ayaan ast Chu ayad bar zubaa’n yak dastaa’n…
چہ خوش صحرا کہ دروے کارواں ہا درودے خواند و محمل براند بہ ریگِ گرمِ او آور سجودے جبیں را سوز، تا داغے بماند Che khush sahra ke dar-vey karwan-ha Duroodey khwaand o mehmil beraand Ba raig-e-garm-e-oo aawar sujoodey Jabeen…
سحر با ناقہ گفتم نرم تر رو کہ راکب خستہ و بیمار و پیر است قدم مستانہ زد چنداں کہ گوئی بپایش ریگِ ایں صحرا حریر است Sahar ba naqa guftam narm tar rau Ke raakib khasta o bimar o…
گناہِ عشق و مستی عام کردند دلیلِ پختگاں را خام کردند بآہنگِ حجازی می سرایم نخستیں بادہ کاندر جام کردند Gunaah-e-ishq-o-masti aam kardan Daleel-e-pukhtagaan ra khaam kardan Ba-aahang-e-Hijazi mi sarayam Nakhusteen baada kaandar jaam kardan They made the “sin” of…
Ala ya khaimagi khaima faro-hil Ke pesh-ahang beroon shud zi manzil الا یا خیمگی خیمہ فرول کہ پیش آہنگ بیروں شد ز منزل O tent-dweller, strike the tent and prepare to move, The leader of the caravan has already departed…
Adab gah-ay-ast zer-e-asman az Arsh nazak-tar Nafas gum karda mee ayad Junaid-o-Bayazid inja ادب گاہیست زیرِ آسماں از عرش نازک تر نفس گم کردہ می آید جنید و بایزید اینجا Beneath the sky, there is a place of respect more…
Ba payan chun rasad ain aalam-e-peer Shavad be-parda har poshida taqdeer بہ پایاں چوں رسد ایں عالمِ پیر شود بے پردہ ہر پوشیدہ تقدیر When this aged world finally reaches its end, And every hidden destiny is revealed without a…
Yakay andaza kun sood-o-ziyan ra Chu Jannat jawadani kun jahan ra یکے اندازہ کن سود و زیاں را چو جنت جاودانی کن جہاں را Calculate for once the profit and the loss, and make this world eternal, just like Paradise.…
دگر گوں کشورِ ہندوستان است دگرگوں آس زمین و آسمان است مجو از مانمازِ پنجگانہ غلاماں را صف آرائی گراں است Digar goon kishwar-e-Hindustan ast; Digar goon aas zameen o asman ast. Muju az ma namaz-e-panj-gana; Ghulaman ra saff-arayi garaan…
جہان تست در دستِ خسے چند کساں او بہ بندِ ناکسے چند ہنر ور درمیانِ کارگاہاں کشد خود را بہ عیشِ کرکسے چند Jahan-e-tust dar dast-e-khase chand, Kasaan-e-oo ba-band-e-nakase chand, Hunar-war darmiyan-e-kargahan, Kushad khud ra ba-aish-e-karkase chand. Your world is…
مسلماں فاقہ مست و ژندہ پوش است زکارش جبرئیل اندر خروش است بیانقشِ دگر ملت بہ ریزم کہ ایں ملت جہاں را بارِ دوش است Musalman faqa mast o zhinda posh ast, Ze-karash Jibrail andar khurosh ast, Biya naqsh-e-digar millat…
عطا کن شورِ رومی، سوزِ خسرو عطا کن صدق و اخلاصِ سنائی چناں بابندگی در ساختم من نہ گیرم گر مرا بخشی خدائی Ata kun shor-e-Rumi, soz-e-Khusro, Ata kun sidq o ikhlas-e-Sanai, Chunnan ba-bandagi dar sakhtam man, Na geeram gar…
دل از دست کسے بردن نداند غم اندر سینہ پروردن نداند دم خود را دمیدی اندراں خاک کہ غیر از خوردن و مردن نداند Dil az dast-e-kase burdan nadand Gham andar seena parwardan nadand Dum-e-khud ra dameedi andaraan khaak Ke…
بَہ آں قَوم از تو می خواہم کُشاوے فَقِیہَش بے یَقِینے، کَم سَوادے بَسَے نادِیدنِی را دِیدہ اُم مَن مَرا اَے کاشکِے مادَر نَہ زادے Be aan qum az tu mi khawaham kushave Faqih-ash be-yaqeene, kam-sawade Bsay-nadeedani ra deeda-um man …
دلے در سینہ دارم بے سرورے نہ سوزے در کفِ خاکم، نہ نورے بگیر از من کہ برمن بارِ دوش است ثوابِ ایں نمازِ بے حضورے Dile dar seena daram be-suroore, Na soze dar kaf-e-khakam, na noore, Bageer az man…
دلِ بے قید من در پیچ و تاب است نصیبِ من عتابے یا خطاب است؟ دلِ ابلیس ہم نتواں آزرد گناہِ گاہ گاہِ من صواب است! Dil-e-be qaid-e-man dar peech o taab ast, Naseeb-e-man atabe ya khitab ast? Dil-e-Iblis ham…
دلِ ما بیدلاں بردند و رفتند مثالِ شعلہ افسردند و رفتند بیا یک لحظہ باعاماں در آمیز کہ خاصاں بادہ ہا خوردند و رفتند! Dil-e-ma bedilan bardand o raftand, Misal-e-shula afsurdand o raftand, Biya yak lahza ba-aaman dar ameez, Ke…
خوش آں راہی کہ سامانے نگیرد دل او پندِ یاراں کم پذیرد بہ آہِ سوز ناکش سینہ بکشائے زیک آہش غمِ صد سالہ میرد! Khush aan rahi ke samane na geerad Dil-e-oo pand-e-yaraan kam pazeerad Be aah-e-soz nakash seena bikshaye …
