چند بر دے خود کشی پردہء صبح و شام را چہرہ کشا تمام کن جلوہء ناتمام را سوز و گداز حالتے است! بادہ ز من طلب کنی پیشِ تو بر بیاں کنم مستیِ ایں مقام را من بہ سرودِ زندگی…
بـحرفـے مـی تـواں گفـتن تمـنائے جہـانے را من از ذوقِ حضوری طول دادم داستانے را ز مشتاقاں اگر تابِ سخن بردی نمی دانی محبت می کند گویا نگاہِ بے زبانے را! کجا نورے کہ غیر از قاصدی چیزے نمی داند…
بہ تسلّی کہ دادی، نہ گذاشت کارِ خود را بہ تو باز میسپارم دِلِ بےقرارِ خود را Roman Urdu Translation Ba tasalli ki daadi, na guzasht kar-e-khud ra, Ba tu baz me-siparam dil-e-be-qarar-e-khud ra. English Translation The consolation You gave…
جانم دَر آویخت با روزگاران چوں جُو است نالاں دَر کوہساران پیدا ستیزد، پنہاں ستیزد ناپائیداری با پاسداران! Roman Urdu Translation Janam dar aavekht ba rozgaran, Choon joo ast nalan dar kohsaran, Paida sitezad, penhan sitezad, Napaidari ba pasdaran! English…
فرصتِ کَشمَکش مَدِہ، ایں دِلِ بےقرار را یک دو شِکن زیادِہ کُن، گیسوئے تابدار را! Roman Urdu Translation Murgh-e-chaman, bagoo ba tahir-e-murghzar ra, Fursat-e-kashmakash madeh, een dil-e-be-qarar ra, Yak do shikan zyada kun, gaisoo-e-tabdar ra! English Translation O bird of…
خاور کہ آسمان بہ کمندِ خیالِ اوست از خویشتن گُسستہ و بےسوزِ آرزوست Roman Urdu Translation Khawar ki aasman ba kamand-e-khayal-e-oost, Az kheeshtan gusasta o be-soz-e-aarzoo-st. English Translation The East, whose thoughts can ensnare the heavens, is disconnected from its…
اَنجم بہ گریباں ریخت، ایں دیدۂ تَر ما را بیرون زِ زَر انداخت، ایں ذوقِ نظر ما را Roman Urdu Translation Anjum ba gareeban rekht, een deedah-e-tar mara, Bairoon zi zar andakht, een zauq-e-nazar mara. English Translation My tearful eye…
یاد ایّامے کہ خوردم بادہ ہا با چنگ ونے جامِ مے در دستِ من، مینائے مے در دستِ وے در کنار آئی خزاں ما زند رنگِ بہار در نیائی فرودیں افسردہ تر گردد ز دے! بے تو جانِ من چو…
رمزِ عشقِ تو بہ اربابِ ہوس نتواں گفت سخن از تاب و تبِ شعلہ بہ خس نتواں گفت تو مرا ذوقِ بیاں دادی و گفتی کہ بگوئے ہست در سینہء من آنچہ بہ کس نتواں گفت! Roman Urdu Ramz-e-ishq-e-tu ba…
ایں دل کہ مرا دادی لبریزِ یقیں بادا ایں جامِ جہاں بینم روشن تر ازیں بادا Roman Urdu Een dil keh mara dadi labrez-e-yaqeen bada Een jaam-e-jahan-beenam roshan-tar azeen bada English Translation O Lord! May this heart You have granted…
کفِ خاک، برگ و سازم، بر ہے فشانم او را بامید ایں کہ روزے بفلک رسانم او را چہ کنم چہ چارہ گیرم کہ ز شاخ علم و دانش نہ دمیدہ ہیچ خارے کہ بدل نشانم او را دہد آتشِ…
بادہ آں دل کہ مستی ہائے او از بادہء خویش است بگیر آں دل کہ از خود رفتہ و بیگانہ اندیش است بـدہ آں دل بـدہ آں دل کہ گیتی را فرا گیرد بگیر ایں دل بگیر ایں دل کہ…
نُورِ تو وا نمود سِپید و سیاہ را دریا و کوہ و دشت و دَر و مِہر و ماہ را Roman Urdu Translation Noor-e-tu wa namood sepid o siyah ra, Darya o koh o dasht o dar o mehr o…
آگر نظّارہ، زِ خود رَنگی آرد حِجاب او مَنیگِیزَد با من ایں سودا، بہا از بس گِراں خواہی Roman Urdu Translation Agar nazara, zi khud-rangi aarad hijab-e-oo, Ma-angeezad ba man een sauda, baha az bas giran khahi. English Translation Looking…
بہ جہانِ دردمنداں، تو بگو چہ کار داری؟ تب و تابِ ما شناسی؟ دلِ بےقرار داری؟ Roman Urdu Translation Ba jahan-e-dardmandan, tu bagoo cha kaar daari? Tab o taab-e-ma shinaasi? dil-e-be-qarar daari? English Translation In the world of the sorrowful,…
دَر ایں میخانۂ ساقی ندارم مَحرمی دیگر کہ من شاید نخستین آدمم از عالَمِ دیگر Roman Urdu Translation Dar een maikhana-e-saqi nadaram mehramay deegar, Ki man shayad nakhusteen adamam az aalam-e-deegar. English Translation In this tavern of the Cup-bearer (God),…
شبِ من سحر نمودی کہ بہ طلعت آفتابی تو بہ طلعت آفتابی سزد ایں کہ بے حجابی تو بہ دردِ من رسیدی، بہ ضمیرم آرمیدی ز نگاہِ من رمیدی بہ چنیں گراں رکابی تو عیارِ کم عیاراں، تو قرارِ بے…
از چشمِ ساقی مستِ شرابم بے مے خرابم، بے مے خرابم شوقم فزوں تر از بے حجابی بینم نبینم در پیچ و تابم چوں رشتہء شمع آتش بگیرد از زخمۂ من تارِ ربابم Roman Urdu Az chashm-e-Saqi mast-e-sharabam, be-may kharabam,…
ہوائے خانہ و منزل ندارم غریبِ راہم و ہر سو دیارم سحری خاکسترِ جسمم بہ باد گفت مبادا از دمِ صحرا شرارم بیا آہستہ رو اے بادِ شب خیز ز سوزِ کاروانے یادگارم مرا جسمے است خاک و در رگِ…
زمستاں را سر آمد روزگاراں نواہا زندہ شد در شاخساراں گلاں را رنگ و نم بخشد ہواہا کہ می آید ز طرفِ جوئباراں چراغِ لالہ اندر دشت و صحرا شود روشن تر از بادِ بہاراں Roman Urdu of Ashaar Zamastan…
مرا بہ راہِ طلب بار در گِل است ہنوز کہ دِل بہ قافلہ و رخت و منزل است ہنوز Roman Urdu Translation Mara ba raah-e-talab baar dar gil ast hanooz, Ki dil ba qafila o rakht o manzil ast hanooz.…
بر جہانِ دِلِ من، تاختنش را نگریَد کُشتن و سوختن و ساختش را نگریَد Roman Urdu Translation Bar jahan-e-dil-e-man, takhtanash ra nagareed, Kushtan o sokhtan o sakhtash ra nagareed. English Translation Observe His (the Beloved’s) assault upon the world of…
زِ ہزار پارسائی، قدمے بہ راہِ ما دِه کہ خوشتر از عبادت، بطریقِ آشنائی Roman Urdu Translation Zi hazar parsai, qadamay ba rah-e-ma deh, Ki khush-tar az ibadat, ba tareeq-e-ashnai. English Translation Better than a thousand acts of formal piety,…
مُرغِ خوشلہجہ و شاہینِ شکاری از تست زندگی را روشِ نوری و ناری از تست Roman Urdu Translation Murgh-e-khush-lehja o Shaheen-e-shikari az tost, Zindagi ra rawish-e-noori o naari az tost. English Translation The sweet-voiced bird and the hunting falcon both…
نہ در اندیشۂ من کارزارِ کفر و ایمانی نہ در جانِ غماندوزم ہوائے باغِ رضوانے Roman Urdu Translation Na dar andesha-e-man karzar-e-kufr o imani, Na dar jaan-e-gham-andozam hawa-e-bagh-e-rizwanay. English Translation Neither in my thoughts is there the battle of infidelity…
ز شاعر نالہء مستانہ در محشر چہ می خواہی تو خود ہنگامہ، ہنگامہء دیگر چہ می خواہی بہ بحرِ نغمہ کردی آشنا طبعِ روانم را ز چاکِ سینہ ام دریا طلب، گوہر چہ می خواہی Roman Urdu of Ashaar Zi…
دلِ بے قیدِ من با نورِ ایماں کافری کردہ حرم را سجدہ آوردہ، بتان را چاکری کردہ متاعِ طاعتِ خود را ترازوئے برافرازد بہ یادِ روزِ قیامت با خدا سوداگری کردہ زمیں و آسماں را بر مرادِ خویش می خواہند…
ہر نقشے کہ دل از دیدہ گیرد پاک می آیم گدائے معنیِ پاکم تہی ادراک می آیم ز بس رسم و رہِ فرزانگی ذوقِ جنوں بخشد من از درسِ خردمنداں گریباں چاک می آیم! گہے پیچد جہاں بر من، گہے…
از آن آبے کہ در من لالہ کارد ساتگینے دہ کفِ خاکِ مرا ساقی بہ یادِ فرودینے دہ ز مینائے کہ خوردم در فرنگ اندیشہ تاریک است سفر ورزیدہء خود را نگاہِ راہ بینے دہ چو خس از موجِ ہر…
ساقیا بر جگرم شعلہء نمناک انداز دگر آشوبِ قیامت بہ کفِ خاک انداز او بہ یک دانہء گندم بہ زمینم انداخت تو بہ یک جرعہء آب آں سوئے افلاک انداز عشق را بادہء مرد انگن و پر زور بدہ لائے…
دریں محفل کہ کارِ او گزشت از بادہ و ساقی ندیمے کو کہ در جامش فرو ریزم مےِ باقی کہ کو زہرِ شیریں می خورد از جامِ زرینے مےِ تلخ از سفالِ من کجا گیرد بہ تریاقی شرار از خاکِ…
سوز و گدازِ زندگی لذتِ جستجوئے تو راہ چو مار می گزد گر نروم بہ سوئے تو سینہ کشادہ جبریل از برِ عاشقاں گزشت تا شررے باوفتد آتشِ آرزوئے تو ہم بہوائے جلوہ پارہ کنم حجاب را ہم بہ نگاہِ…
عقل ہم عشق است و از ذوقِ نگہ بیگانہ نیست لیکن ایں بیچارہ را آں جراتِ رندانہ نیست گرچہ میدانم خیالِ منزل ایجادِ من است در سفر از پا نشستن ہمتِ مردانہ نیست ہر زماں یک تازہ جولاں گاہ می…
یا مسلماں را مدہ فرماں کہ جاں برکف بنہ یا دریں فرسودہ پیکر، تازہ جانی آفریں! یا چناں کُن، یا چنیں! Roman Urdu Translation Ya musalman ra madeh farman ki jaan bar-kaf banah, Ya dareen farsooda paikar, taza jaani aa-fareen!…
بر عقلِ فلکپیما، ترکانہ شبیخوں زَن یک ذرہ دردِ دل، از علمِ فلاطوں بہ! Roman Urdu Translation Bar aql-e-falak-paima, tarkana shabikhoon zan, Yak zarra dard-e-dil, az ilm-e-Aflatoon beh! English Translation Launch a Turk-like (daring) attack upon the heaven-reaching intellect; a…
راہنشیناں سوارہ میگذرد مرا انگیرید کہ کارم ز چارہ میگذرد Roman Urdu Translation Raah-nisheenaan sawara mi-guzard, Mara angeereed ki karam zi chara mi-guzard. English Translation He rides past those sitting by the roadside (the lovers); help me, for my situation…
تو مَپندار کہ شاید سرِ آستانہ دارم بہ طوافِ خانہ کارے، بہ خدائے خانہ دارم Roman Urdu Translation Tu mapindar ki shayad sar-e-aastana daram, Ba tawaf-e-khana kaaray, ba Khuda-e-khana daram. English Translation Do not think that perhaps I am merely…
خیز و بہ خاکِ تشنہ، بادہء زندگی فشاں آتشِ خود بلند کن آتشِ ما فرو نشاں میکدہ تہی سبو، حلقہء خود فراموشاں مدرسہ بلند بانگ بزمِ فسرده آتشاں فکرِ گرہ کشا غلام، دیں بہ روایتِ تمام زاں کہ دروںِ سینہ…
بروں کشید ز پیچاکِ ہست و بود مرا چہ عقدہ ہا کہ مقامِ رضا کشود مرا تپید عشق و دریں کشتِ نابسامانے بہ دانہ فرود کرد و تا درود مرا ندانم ایں کہ نگاہش چہ دید در خاکم نفس نفس…
فصلِ بہار ایں چنیں، بانگِ ہزار ایں چنیں چہرہ کشا، غزل سرا، بادہء بسیار ایں چنیں اشکِ چکیدہ ام بہیں چشم بہ نگاہِ خود نگر ریز بہ نیستاںِ من برق و شرار ایں چنیں بادِ بہار را بگو، پے بہ…
ایں جہاں چیست؟ صنم خانہء پندارِ من است جلوہء او گروِ دیدہء بیدارِ من است ہمہ آفاق کہ گیرم بہ نگاہے او را حلقہء ہست کہ از گردشِ پرکارِ من است ہستی و نیستی از دیدن و نادیدنِ من! چہ…
شاہینِ خِرد بر سَرِ پروازی ہست در ایں بادیہ پنہاں قَدَراندازے ہست Roman Urdu Translation Shaheen-e-khirad bar sar-e-parwazay hast, Dar een baadiya pinhaan qadar-andazay hast. English Translation The falcon of intellect is ready for flight; but in this desert, there…
دِل و دیدہ کہ دارم، ہمہ لذّتِ نظارہ گُلہ مکن اگر تراشم صنمی ز سنگِ خارہ Roman Urdu Translation Dil o deeda ki daram, hama lazzat-e-nazara, Gila makun agar tarasham sanami zi sang-e-khara. English Translation These heart and eyes that…
نوائے من ازاں پُر سوز و بےباک و غمانگیز است کہ خاشاکم شرار افتاد و بادِ صُبحدم تیز است Roman Urdu Translation Naway-e-man azan pur-soz o be-baak o gham-angez ast, Ki khashakam sharar uftad o baad-e-subhdam teez ast. English Translation …
بَرزَرِ کفر و دیں فشاں، رحمتِ عامِ خویش را بَندِ نقاب بر کشا، ماہِ تمامِ خویش را در بزمِ بادہ نِگر، آتشِ جامِ خویش را Roman Urdu Translation Bar-sar-e-kufr o deen fishan, rahmat-e-aam-e-khuish ra, Band-e-niqab bar-kusha, mah-e-tamam-e-khuish ra. Dar bazm-e-bada-e-nigar,…
بہ صدائے دردمندے، بنواے دلپذیرے خُمِ زندگی کشادم بہ جہانِ تشنہمیرے تو برائے بےنوالے درِ آں جہاں کشادی کہ ہنوز آرزویش نہ دمیدہ در ضمیری Roman Urdu Translation Ba-sadaye dard-manday, ba-naway-e-dil-pazeeray, Khum-e-zindagi kushadam ba jahan-e-tishna-meeray. Tu baraye be-nawalay dar-e-aan jahan…
من اگرچہ تیرہ خاکم دلکے است برگ و سازم بہ نظارہء جمالے چو ستارہ دیدہ بازم بہ ہوائے زخمہء تو ہمہ نالہء خموشم تو گماں مبر کہ شاید ز نوا فتادہ سازم بہ ضمیرم آنچناں کن کہ ز شعلہء نوائے…
از مشتِ غبارِ ما صد نالہ برانگیزی نزدیک تر از جانی با خود کم آمیزی! در موجِ صبا پنہاں دزدیدہ بہ باغ آئی در بوئے گل آمیزی با غنچہ در آویزی! مغرب ز تو بیگانہ مشرق ہمہ افسانہ وقت است…
اے کہ ز من فزودہ گرمیِ آہ و نالہ را زندہ کن از صدائے من خاکِ ہزار سالہ را با دلِ ما چہا کنی! تو کہ بہ بادہء حیات مستیِ شوق می دہی آب و گِلِ پیالہ را غنچہء دل…
غزل سرا اے و نوا ہائے رفتہ باز آور بایں فسردہ دلاں حرفِ دل نواز آور کنشت و کعبہ و بتخانہ و کلیسا را ہزار فتنہ ازاں چشمِ نیم باز آور ز بادہء کہ بہ خاکِ من آتشے آمیخت پیالہء…
درونِ سینہء ما سوزِ آرزو ز کجاست؟ سبوئے ماست، ولے بادہ در سبو ز کجاست؟ گرفتم ایں کہ جہاں خاک و ما کفِ خاکیم بہ ذرّہ ذرّہء ما دردِ جستجو ز کجاست؟ نگاہِ ما بہ گریبانِ کہکشاں افتد جنونِ ما…
عشقِ شور انگیز ہر جادہ در کوئے تو بُرد بر تلاشِ خود چہ مینازد کہ رہ سوئے تو بُرد Roman Urdu Translation Ishq-e-shor-angrez har jaada dar koo-e-tu burd, Bar talash-e-khud cha mi-nazad ki rah soo-e-tu burd. English Translation The passionate,…
یا رب درونِ سینہ دلِ باخبر بدہ در بادہ نشہاے کہ نگرم، آں نظر بدہ Roman Urdu Translation Ya Rab daroon-e-seena dil-e-ba-khabar badeh, Dar bada nasha-ay ki nigaram, aan nazar badeh. English Translation O Lord, grant me within my breast…
زِ بیرونِ در گذشتم، ز درونِ خانہ گفتم سخنِ نگفتہ را چہ قلندرانہ گفتم! Roman Urdu Translation Zi bairoon-e-dar guzashtam, zi daroon-e-khana guftam, Sukhan-e-nagufta ra cha qalandarana guftam! English Translation I have passed beyond the outer door; I have spoken…
دیدهام ہر دو جہاں را بہ نگاہے گاہے میشود پردۂ چشمم پَرِ کاہے گاہے Roman Urdu Translation Deeda-am har do jahan ra ba nigahay gaahay, Mis-hod parda-e-chashmam par-e-kaahay gaahay. English Translation At times, I have beheld both worlds with a…
Urdu مختصر تعارفِ زبورِ عجم زبور حضرت داؤد علیہ السلام پر نازل ہونے والی کتاب کا نام ہے۔ علامہ اقبال نے اپنی تصنیف کا نام بھی زبور رکھا ہے۔ چونکہ یہ کتاب فارسی زبان میں ہے، اس لیے اسے زبورِ…
